Οι Tuareg τραγουδούν πάντα

Δευτέρα 16 Σεπτέμβρη. Amadjar: καινούργιος (καλοκαιρινός) δίσκος απ’ τους Tinariwen. Σημαίνει Ο άγνωστος επισκέπτης. Ο δίσκος ηχογραφήθηκε σε 15 μέρες, σε μια σκηνή στην έρημο.

Και ένα τραγούδι από κει: Kel Tinawen.

Διαβολικές γλώσσες – μπορεί να συνεχίσετε να μιλάτε. Θα είναι αδύνατο να εμποδίσετε την εξέγερση.

Η προδοσία των διαβολικών σας λόγων πούλησε τ’ αδέλφια σας για τα συμφέροντά σας.

Τους κλείσατε στη φυλακή, ως τον τελευταίο.

Εσείς λοιπόν ωραίοι ομιλητές, για πείτε ποιον δρόμο σχεδιάζεται να πάρετε για να μας αποφύγετε

Αν παραμείνουμε ριζωμένοι.

Ξεχάσατε αυτά που υπέφεραν οι γονείς μας,

αυτά που υπέφεραν απ’ την γέννησή τους,

όταν δεν μπορούσαν να πιουν νερό παρ’ εκτός αν έσκαβαν πηγάδια με τα χέρια τους.

Where is my mind?

Τετάρτη 5 Ιούνη. Και πάνω που η ασταμάτητη μηχανή θα λείπει (7 Ιούνη με 7 Ιούλη) θα παίξουν στην Αθήνα αυτοί (στις 26 Ιούνη):

Tinariwen (Arhefh Danagh)

και αυτός (στις 27 Ιούνη):

Bombino (live στο Agadez)

Εντάξει… Δεν μπορεί κανείς να τα έχει όλα…

Ισχύει πάντως: η έρημος είναι εύφορη γη…

Nànnuflày

Δευτέρα 19 Μάρτη. Ένας γέρος Tuareg επιστρέφει στο τόπο που μεγάλωσε, στη Σαχάρα… Θυμάται… Όμως ένα παράξενο τέρας μεγαλώνει διαρκώς.

Οι Tinariwen, απ’ το τελευταίο τους (περσινό) άλμπουμ “Elwan”. Επειδή έχουμε αργήσει για την υποσαχάρια Αφρική: το τέρας, εκεί, μεγαλώνει..

(Elwan, στα Tamashek, την γλώσσα των Tuareg, σημαίνει κυριολεκτικά «ελέφαντες». Αλλά χρησιμοποιείται μεταφορικά για να υποδείξει τους ένοπλους και τις εταιρείες που λιμαίνονται τους ανθρώπους και τα υποθέματα της ερήμου…

Γι’ αυτό πρέπει να πούμε μερικά πράγματα το γρηγορότερο…. Η τόσο όμορφη μουσική δεν θα εξουδετερώσει το τέρας… Όχι μόνη της, σίγουρα… Οι παλιοί αντάρτες μπορεί να μην ξαναπάρουν τα όπλα, όμως κάποιοι νεώτεροι θα το κάνουν…)

Kiran Ahluwalia – Tinariwen

Δευτέρα 28 Αυγούστου. Η Kiran Ahluwalia είναι μουσικός και τραγουδίστρια ινδικής καταγωγής. Εδώ τραγουδάει, μαζί με την μπάντα / κολλεκτίβα των μαλινέζων Tinariwen ένα τραγούδι του πολύ γνωστού (στην world music σκηνή) πακιστανού Nusrat Fateh Ali Khan. Ο Khan (πέθανε 1997) ήταν απ’ τις καλύτερες φωνές παγκόσμια στην μουσική Qawwali, μια μουσική με θρησκευτικές, ισλαμικές ρίζες (σούφι), ιδιαίτερα δημοφιλή στο πακιστάν, στο μπαγκλαντές αλλά και στην ινδία.

Μια πιο εκτεταμένη και πλούσια εκτέλεση στο:

Sastanàqqàm

Δευτέρα 3 Ιούλη. Χίλια μίλια βόρεια απ’ την γη τους στο βόρειο μάλι, μέσα απ’ την έρημο, η μουσική των Tinariwen αγκαλιάστηκε από μια παρέα έξι πιτσιρικάδων, απ’ το βερβερικό χωριό στην όαση M’hamid el Ghizlane, στο νότιο μαρόκο. Άκουσαν πρώτη φορά τους Tinariwen το 2006, και η μουσική τους άρπαξε τις καρδιές. Από τότε έμαθαν όλα τα τραγούδια των Tinariwen νότα νότα και στίχο στίχο, παρότι δεν μιλούν την γλώσσα των Tuareg.

Δέκα χρόνια μετά, πέρυσι, όταν οι Tinariwen πήγαν ξανά στην M’hamid el Ghizlane για να ηχογραφήσουν καινούργιο δίσκο, οι πιτσιρικάδες, έφηβοι πια, ήταν εκεί και περίμεναν. Να δείξουν στους μακρινούς δασκάλους τους πόσο καλοί έγιναν. Οι Tinariwen τους έδωσαν να παίξουν το Sastanaqqam (“σε ρωτάω”), αφού πρώτα τους έδεσαν τα καινούργια τουρμπάνια στο κεφάλι: ένα πανάρχαιο έθιμο της ερήμου, που σημαδεύει την ενηλικίωση των αγοριών… Εδώ, οπωσδήποτε, την μουσική τους ενηλικίωση.

Αστέρια οι μικροί (οι δύο αριστερόχειρες). Μια καινούργια μαχητική μπάντα γεννιέται στην έρημο.

Toumast Tincha

Δευτέρα 12 Ιούνη. Σημαίνει «αυτοί που ξεπουλήθηκαν». Και οι μαλινέζοι tuareg Tinariwen, τραγουδούν ότι καμία ειρήνη δεν επιβάλλεται με βία ενώ καλούν σε αφύπνιση την ακεραιότητα, την αυτοπεποίθηση και την πνευματική ομορφιά της φυλής τους. Είναι τραγούδι του 2013 ή του 2014. Αφιερωμένο εξαιρετικά στον καινούργιο γάλλο «αυτοκράτορα»: ο στρατός του (ο ιμπεριαλισμός του) βρίσκεται στο βόρειο μάλι (και όχι μόνο) για να επιβάλλει δια της βίας την ειρήνη.

Δηλαδή τα γαλλικά συμφέροντα…

Τα όπλα και η μουσική των νομάδων

Δευτέρα 20 Μάρτη. Είχαμε υποσχεθεί πριν 2 βδομάδες περισσότερα για τους Τuareg μουσικούς της μπάντας Tinariwen.

Εδώ λοιπόν είναι ένα ντοκυμαντέρ, γαλλικής παραγωγής με αγγλικούς υπότιτλους, όπου οι ίδιοι και άλλοι δικοί τους ξεδιπλώνουν τα βασικά της ιστορίας όχι μόνο της μπάντας αλλά και της αντίστασης των Tuareg.

Δεν θα ορκιστούμε για την πέρα για πέρα ακρίβεια των λεγόμενων. Αλλά μιας και κανείς πάνω απ’ την Μεσόγειο δεν νοιάζεται για τις ζωές εκείνων που ζουν από κάτω, ακόμα και σαν μια «πρώτη ιδέα», το ντοκυμαντέρ με τίτλο «Οι κιθάρες της εξέγερσης των Tuareg» έχει την αξία του.

Αν έχετε διαθέσιμα 53 λεπτά … (Και καλή βδομάδα!)

Η έρημος που ζηλεύει

Δευτέρα 6 Μάρτη. Οι Tinariwen είναι μια μπάντα Tuareg και μαλινέζων μουσικών, πρώην ανταρτών, απ’ το μάλι. Το τραγούδι Tenere Taqqim Tossam καλοπιάνει την «ζηλιάρα έρημο». («Tenere» δεν είναι μοντέλο μηχανής· είναι άλλη μια κλεμμένη λέξη…) Οι μισοί στοίχοι είναι στη γλώσσα των νομάδων της Σαχάρα, οι άλλοι μισοί στα αγγλικά.

Και η κιθάρα του Ibrahim Ag Alhabib θυμίζει J.J.Cale. (Ή μήπως συμβαίνει το αντίθετο; Ο Carlos Santana έτσι σχολίασε την μουσική των Tinariwen αλλά και άλλων Tuareg μουσικών: αυτά που παίζουμε τόσα χρόνια είναι τα δικά τους…)

Περισσότερα για τους Tinariwen μια άλλη φορά…

(Το βόρειο μάλι βρίσκεται τώρα υπό γαλλική στρατιωτική ημι-κατοχή. Για “αντιτρομοκρατικούς” λόγους φυσικά….)