Χρηματοπιστωτικοί ελιγμοί 2

Δευτέρα 21 Μάη. Η εδραίωση της διεθνούς «χρηματοπιστωτικής πολυμέρειας» (το «οικονομικό» ισοδύναμο της «πολυ-πολικότητας»…) δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Μπορεί, για παράδειγμα, σχετικά εύκολα διάφορα ευρωπαϊκά κράτη να αρχίσουν τις τιμολογήσεις (και τις πληρωμές) σε ευρώ για την αγορά ιρανικού πετρελαίου… Όμως η δημιουργία ενός «εναλλακτικού swift» είναι πιο δύσκολη υπόθεση.

Η Μόσχα έχει δημιουργήσει ένα εναλλακτικό σύστημα τέτοιου είδους (mir) στο οποίο έχουν συνδεθεί όχι μόνο μερικές εκατοντάδες ρωσικές τράπεζες, αλλά και κάμποσες ιρανικές – παράλληλα με το swift. H κίνα διαθέτει επίσης κάτι ανάλογο. Ωστόσο ως τώρα και τα δύο απέχουν απ’ το να έχουν διεθνή χρήση, στο βαθμό που δεν έχει ενταχθεί σ’ αυτά τα συστήματα ικανός αριθμός μεγάλων (πολυεθνικών) τραπεζών.

Στο επίπεδο των τιμολογήσεων και των πληρωμών, ίσως το Πεκίνο να έχει κάνει ως τώρα το «πρώτο βήμα»: απ’ τις αρχές Μάη τιμολογεί ένα ικανό μέρος των πετρελαϊκών εισαγωγών του σε yuan, ενώ έχει δημιουργήσει και τις σχετικές χρηματιστηριακές υποδομές (: συμβόλαια και αγοραπωλησία τους). Δεν είναι συμβολική κίνηση. Το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου έχει έναν ετήσιο «κύκλο» 14 τρισεκατομμυρίων δολαρίων (το πετρέλαιο είναι το πλέον «εμπορικό» είδος στον καπιταλιστικό κόσμο) και η κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας του. Η νομισματική ηγεμονία της Ουάσιγκτον βασίζεται κυρίως στο ότι το πετρέλαιο τιμολογείται διεθνώς σε δολάρια. Φαίνεται ότι κινεζικό σχέδιο της αντικατάστασης του δολαρίου απ’ το yuan δουλεύει κατ’ αρχην, αν κρίνει κανείς την γρήγορη αύξηση των πετρο-συμβολαίων σε yuan απ’ το 8% στο 12% παγκόσμια μέσα σε λίγες βδομάδες.

Παρότι οι παράλληλες αυτές κινήσεις (ο περιορισμός της διεθνούς χρήσης του δολαρίου, αρχίζοντας απ’ τα στρατηγικής σημασίας ενεργειακά εμπορεύματα, και η δημιουργία παράλληλων συστημάτων τραπεζικών εκκαθαρίσεων, ακόμα και μέσω blockchain) θα χρειαστούν κάποιο χρόνο για να αποδώσουν, η τάση γίνεται όλο και πιο επίμονη, εξαιτίας αυτού που θα μπορούσε να ονομαστεί ακόμα και «χρηματοπιστωτική πειρατεία» εκ μέρους της Ουάσιγκτον.

Άξονες και διαφορικά 2

Κυριακή 13 Μάη. Θυμάται, άραγε, κανείς τον θρυλικό «αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης»; Μεσουράνησε απ’ τα μέσα των ‘90s ως και τις αρχές των ‘10s στην ντόπια δημαγωγία, σέρνοντας πίσω του τόμους αναλύσεων για την «σημασία» του: το ρωσικό πετρέλαιο (έτσι ήθελε ο θρύλος) θα έφτανε στα βουλγαρικά παράλια (με πλοία…), θα συνέχιζε ως την Αλεξανδρούπολη, όπου θα φορτωνόταν σε τάνκερ (συγκρατείστε το please!) που θα παρέκαμπταν μέσω Αιγαίου και Ιονίου την ελληνική χερσόνησο για να το μεταφέρουν / ξεφορτώσουν κάπου στην ιταλία ή στην γαλλία.

Στοιχειώδης γνώση τόσο της γεωγραφίας όσο και των ζητημάτων σχετικά με τα κόστη της μεταφοράς υδρογοναθράκων θα απορούσε (όταν ο «Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη» ήταν κοινοτοπία…) γιατί να γίνεται τόσος κόπος και έξοδα με φορτώσεις και εκφορτώσεις σε τάνκερ (είπαμε: συγκρατείστε το!) και να μην συνεχίσει ο αγωγός απ’ τα βουλγαρικά παράλια προς τα δυτικά, τουλάχιστον ως τις ακτές της Αδριατικής; Σωστά!!! «Γιατί όχι;»

Ο αγωγός δεν φτιάχτηκε ποτέ, κι ούτε υπήρχε σοβαρός λόγος να φτιαχτεί. Εξαιτίας της πιο πάνω λογικής απορίας / παρατήρησης. Ο «αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη» αποδείχθηκε ότι ήταν μόνο μια επιδίωξη των ντόπιων εφοπλιστών, που συνδύαζε «εθνικούς σκοπούς» (παράκαμψη των Δαρδανελίων και του τουρκικού εδάφους) με cash κέρδη για πάρτη τους. Απ’ το φόρτωμα και ξεφόρτωμα του πετρελαίου στα τάνκερ τους.

Ενώ, λοιπόν, ο θρυλικός σωλήνας απ’ το βουλγαρικό Μπουργκάς ως την ελληνική Αλεξανδρούπολη ήταν ένα έργο “too much” από πρακτική άποψη, από ιδεολογική την έκανε μια χαρά την δουλειά του. Συντηρούσε το θέαμα, άρα επιβεβαιώνε ότι οι έλληνες εφοπλιστές είναι το “κέντρο” της ντόπιας καπιταλιστικής ανάπτυξης (αλλά και του διακριτικού “αντιτουρκισμού”), όπως επίσης της “ελληνορωσικης φιλίας”. Τελικά αυτή ήταν η δουλειά του θρύλου του “Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη”: να επιβεβαιώνει την κεντρικότητα του εθνικού εφοπλισμού στο ελληνικό «γίγνεσθαι ενεργειακό hub» για λογαριασμό της ευρώπης… Με το συνακόλουθο: όχι απλά να μένει ο ντόπιος εφοπλισμός στην φορολογική κι όχι μόνο ασυλία του σαν εθνικό asset (αυτό είναι το υλικό συμφέρον, αλλά για σχετικά λίγους ντόπιους εφοπλιστές…), αλλά επιπλέον να τεκμαίρεται «λογικά» η εθνική αναγκαιότητα, η εθνική χρησιμότητα, της συμμαχίας με την θαλασσοκράτειρα Ουάσιγκτον… Αφού ελληνικός εφοπλισμός χωρίς «μεγάλο προστάτη» δεν νοείται, εδώ και αιώνες…

(φωτογραφία: Από εθνικά υπερήφανους χάρτες, πάντως, έλλειψη δεν υπήρχε!!! Πως στο διάολο να κτιστεί μια εθνική ιδεολογία γύρω από φανταστικούς σωλήνες χωρίς χάρτες;)

Ανατολική Μεσόγειος

Τετάρτη 21 Φλεβάρη. Είναι τα ίδια κρανία, τα ελληνικά (και τα ελληνοκυπριακά) που σκούζουν για το “οικόπεδο 3” και για το τρυπάνι που δεν έφτασε ποτέ… Τι να πουν όμως; Πρόκειται για τακτική ήττα πρώτου μεγέθους!!! Μπορεί διάφοροι να εκδήλωσαν την συμπάθειά τους στο ελληνοκυπριακό γκαζοδράμα… Αλλά κανείς δεν έκανε ως τώρα κάτι για “να βάλει το τουρκικό καθεστώς στη θέση του”!!!

Ξέρετε ποιος είναι ο λόγος; Η εποποιΐα του ογκόλιθου υπ.εξ. Nick the greek πριν κανά χρόνο στην ελβετία, όταν βούλιαξε στην πιθανότητα μιας κάποιας λύσης στο «κυπριακό» νομίζοντας, ο φουκαράς, ότι το χρεώθηκε η Άγκυρα!… Αυτός είναι ο ανομολόγητος λόγος!…

Το γράψαμε όταν έπρεπε: τα κόλπα του ελληνικού και τους ελληνοκυπριακού βαθέος κράτους δεν τα έφαγε κανείς διεθνώς. Η απόδειξη, τοις μετρητοίς, εκδόθηκε τώρα: το επιχείρημα του τουρκικού καθεστώτος, ότι απ’ τα όποια υποθαλάσσια κοιτάσματα πρέπει να ωφελείται και η βόρεια κύπρος, «πιάνει» οπουδήποτε εκτός ελλαδιστάν, και για λόγους απλούς. Πιάνει και η παράταξη πολεμικών για την περιφρούρηση του επιχειρήματος. Κυρίως: πιάνει για λόγους επιχειρηματικούς και τεχνοκρατικούς. Είναι αδύνατο τα πρακτικά καπιταλιστικά μυαλά να καταλάβουν το πως και γιατί ένα κράτος «κουραδίτσα» (με το συμπάθειο) σαν το ελληνοκυπριακό, και ένα failed state σαν το ελληνικό, επιμένουν ότι μπορούν να κάνουν κωλοδάκτυλο όχι μόνο στο τουρκικό καθεστώς αλλά και στη διεθνή νομοθεσία για τις αοζ, αντί να κάνουν κάτι πιο απλό και καπιταλιστικά ωφέλιμο: μια «αμοιβαία επωφελή συμφωνία» με την Άγκυρα. Είναι κάτι διεθνώς ασυνήθιστο έως κωμικό: ο μπατίρης και ο πλυντήριος να το παίζουν «μεγαλέξανδροι»…

Αλλά το έχουν μάθει. Δεν ήταν η Αθήνα που, χωμένη ως τις ρίζες των κρατικο/καπιταλιστικών μαλλιών της στο λάκο των χρεών της, έκανε κωλοδάκτυλο στους πολιτικούς δανειστές της; Ναι, αυτή ήταν. Και δεν ήταν ο νυν και πρώην Αναστασιάδης που, μετά το “ναυάγιο” του μον Πελεράν έψαχνε να βρει (στα μάτια των ψηφοφόρων του) σε ποιον θα χρεώσει την αποτυχία, στον οηε, στην τουρκία ή στον ογκόλιθο; Ναι, αυτός ήταν…

Έτσι, ενώ οι διαδοχικές navtex της Άγκυρας είναι πράγματι χοντροκομμένο κόλπο, κανείς δεν έχει όρεξη να της πει αυτό που θα ήθελε η Αθήνα και η Λευκωσία. Και γιατί, άλλωστε; Στο κάτω κάτω τα ισραηλινά κοιτάσματα (είναι «σύμμαχος», έτσι;) δεν χρειάζονται κυπραίους ανταγωνιστές…

Το πιάσατε;

(φωτογραφία: Ρε συ πατριώτη, έχω ένα οικόπεδο σκάρτα 4 στρέμματα. Μπορείς σαν πολιτικός μηχανικός που είσαι να μου βγάλεις μια άδεια για κυριλέ μπουρδελοξενοδοχείο με αντλιοστάσιο πετρελαίου στο υπόγειο;)

Θαλάσσια οικόπεδα χωρίς φως, νερό, τηλέφωνο…

Τρίτη 13 Φλεβάρη. Το τουρκικό καθεστώς έχει «δεσμεύσει» (όπως κάνει τακτικά) περιοχές της ανατολικής Μεσογείου, για στρατιωτικές ασκήσεις. Και, στη βάση αυτής της (νόμιμης) δέσμευσης, εμποδίζει το γεωτρύπανο ιταλικής πετρελαϊκής (eni) να πάει να δέσει σε μια θέση που η Λευκωσία θεωρεί δικό της (θαλάσσιο) οικόπεδο, στη δική της αοζ. Στην προκειμένη περίπτωση πρόκειται για το οικόπεδο νο 3.

Η Άγκυρα επιμένει στο ότι αν η κύπρος αναγνωρίζεται ακόμα διεθνώς σαν ενιαίο κράτος, το οποίο «δεν μπορεί να ασκήσει τις εξουσίες του στο βόρειο τμήμα», όπως είναι γεγονός (έτσι βρίσκεται η κύπρος στην ε.ε. και στην ευρωζώνη) τότε δεν μπορεί απ’ τη μια να μονοπωλεί τα οφέλη αυτής της ένταξης και απ’ την άλλη να μονοπωλεί αυθαίρετα και τα πιθανά υποθαλάσσια κοιτάσματα, ορίζοντας μονομερώς (σε σχέση με την βόρεια κύπρο) την αοζ της και κρατώντας τα όποια οικονομικά κέρδη για λογαριασμό του νότου. Με δυο λόγια η Άγκυρα αμφισβητεί το δικαίωμα της Λευκωσίας να ορίσει αοζ πριν «λυθεί (με τον έναν ή τον άλλο τρόπο) το κυπριακό».

Μπορεί ο ελληνικός εθνικισμός να βγάζει όσους αφρούς θέλει: η θέση της Άγκυρας δεν είναι αστήρικτη διεθνώς, ειδικά μετά τις πολλές και πετυχημένες προσπάθειες του ελληνικού και του ελληνοκυπριακού βαθέος κράτους να μείνει η βόρεια κύπρος σε limbo.

Το σημαντικότερο όμως βρίσκεται αλλού. Η Άγκυρα αντιμάχεται την ελληνική (και ισραηλινή) ιδέα για “περικύκλωση της ανατολικής Μεσογείου”, με “επιχείρημα” και τις αοζ. Ένας (δεν ξέρουμε ποιος) απόστρατος τούρκος καραβανάς, αντιναύαρχος, δήλωσε σχετικά με το πιο πρόσφατο πρέσινγκ με αφορμή τις γεωτρήσεις στο οικόπεδο 3:

… Στόχος τους είναι, φέρνοντας την Τουρκία αντιμέτωπη με άλλα κράτη της ανατολικής Μεσογείου, να την περιορίσουν στον κόλπο της Αλεξανδρέττας και στην Αντάλεια, και να αξιοποιηθεί ο φυσικός πλούτος της θάλασσας απ’ τις δικές τους χώρες. Όμως η τουρκία έχει ενισχύσει το ναυτικό της και δεν πρόκειται να υποχωρήσει σε κάτι τέτοιο….

Το οικόπεδο 3 είναι απέναντι στο λίβανο, αλλά δεν είναι το μόνο “μήλο της έριδας”. Εκείνο που έχει τεθεί επί (θαλάσσιου) τάπητος είναι αυτό που η ασταμάτητη μηχανή υποστηρίζει καθαρά εδώ και καιρό (και solo): ο έλεγχος του συνόλου της ανατολικής Μεσογείου, είτε πρόκειται για υποθαλάσσια κοιτάσματα, είτε πρόκειται για υποθαλάσσιους αγωγούς, είτε πρόκειται για θαλάσσιες μεταφορές.

Έχει το ενδιαφέρον του λοιπόν ότι το τουρκικό καθεστώς χρησιμοποιεί το ναυτικό του γι’ αυτήν την αμφισβήτηση (μέσω διάφορων «δεσμεύσεων για ασκήσεις») και δεν υπάρχει άλλο πολεμικό ναυτικό για να το εμποδίσει. Θεωρητικά αυτό θα μπορούσε να το κάνει μόνο ο αμερικανικός 6ος στόλος· αλλά εφόσον η Άγκυρα είναι νομότυπη, η Ουάσιγκτον δεν έχει δικαιολογία να ανακατευτεί στις μεθοδεύσεις της, ακόμα κι αν δεν τις αρέσουν. (Στην πραγματικότητα τόσο η Άγκυρα όσο και η Ουάσιγκτον θα ήθελαν να μην τα σπάσουν εντελώς. Όμως κάποιος απ’ τους δύο πρέπει να κάνει πίσω…)

Οπότε η Λευκωσία (και η Αθήνα) προσπαθεί να κρατήσει ανοικτό το όνειρο της «περικύκλωσης της ανατολικής Μεσογείου» καταφεύγοντας …. σε «πολιτικά μέσα». Όπως, στην προκειμένη περίπτωση, στο να «κινητοποιηθεί» η Ρώμη για να «υπερασπιστεί την eni» – συγχρονιζόμενη με τα ελληνοκυπριακά κόλπα.

Είπε κανείς στους έλληνες ότι οι ιταλοί είναι ηλίθιοι; Είπε κανείς στους έλληνες ότι οι ιταλοί δεν καταλαβαίνουν τι παίζει στην ανατολική Μεσόγειο, ή ότι τους είναι αδιάφορο, και ότι το μόνο που τους νοιάζει είναι να πάει το γεωτρύπανο στη θέση του; Ή μήπως είπε κανείς στους έλληνες ότι οι ιταλοί γουστάρουν την ιδέα που έχουν (οι έλληνες) για τις οριοθετήσεις των αοζ στην ανατολική Μεσόγειο;

Ξύνονται στη γκλίτσα του τσοπάνη;

Η αξία του πετρελαίου

Σάββατο 18 Νοέμβρη. Είναι ο “μαύρος χρυσός” λίπασμα; Όχι. Συνεπώς τα 5.000 βαρέλια αργού (σχιστολιθικής προέλευσης…) που “διέφυγαν” την περασμένη Πέμπτη απ’ τον αγωγό keystone στη βόρεια Ντακότα, ιδιοκτησίας της TransCanada, θα πρέπει να θεωρηθούν έγκλημα. Αλλά υπάρχει κάτι βολικότερο: ατύχημα.

Θα ήταν άλλο ένα ανάμεσα σε πολλά άλλα παρόμοια, αν δεν συνέβαινε ο συγκεκριμένος αγωγός να είναι εκείνος του οποίου την κατασκευή προσπάθησαν να εμποδίσουν με πολύμηνο αγώνα ντόπιοι ιθαγενείς και αμερικάνοι οικολόγοι. Ήταν ο αγώνας του Standing Rock, που ξεκίνησε στις αρχές του 2016.

Προς τα τέλη της χρονιάς ο απερχόμενος πρόεδρος Ομπάμα είχε αποφασίσει την ακύρωση του έργου. Αλλά ο ψοφιοκούναβος άλλαξε την απόφαση τον περασμένο Μάρτη, έστειλε την αστυνομία, έστειλε και την εθνοφυλακή κατά των διαδηλωτών – και η δουλειά προχώρησε.

Και πράγματι, ο αγωγός μεταφέρει πετρέλαιο. Τώρα αν αφήνει και μερικές ποσότητες να γυρίσουν στο χώμα, ποιο είναι το πρόβλημα; Για ορυκτό δεν πρόκειται;

(φωτογραφία: διαδήλωση τον περασμένο Νοέμβρη – του 2016)

Ηλεκτροκίνηση

Τετάρτη 25 Οκτώβρη. Η αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία tesla διαπραγματεύεται την κατασκευή εργοστασίου στην Σαγκάη. Ο Musk θέλει να προλάβει την κινεζική αγορά· έστω ένα πολύ μικρό μερίδιο εκεί (το μεγαλύτερο θα το πάρουν οι κινέζικες ηλεκτρο-αυτοκινητοβιομηχανίες…).

Σύμφωνα με τη «ναυτεμπορική» πριν δυο μέρες:

… Ο φιλόδοξος στόχος της κίνας, της μεγαλύτερης αγοράς αυτοκινήτου του πλανήτη, αλλά και δεύτερης μεγαλύτερης καταναλώτριας «μαύρου χρυσού», να σταματήσει την κυκλοφορία οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, επηρεάζει όχι μόνο την παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά και την αγορά πετρελαίου… Η μειωμένη ζήτηση αργού απ’ τον ασιατικό δράκο, προβλέπεται να ωθήσει πτωτικά τις διεθνείς τιμές πετρελαίου, παρά τις προσπάθειες του οπεκ να τις στηρίξει με τη συμφωνία για μείωση της προσφοράς.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο cnbc ο Κρίς Γουόλτινγκ, διευθύνων σύμβουλος της Longview Economics, προέβλεψε ότι η τιμή του πετρελαίου θα διολισθήσει στα 10 δολάρια το βαρέλι το αργότερο έως το 2025. Αιτία της δραματικής πτώσης, όπως είπε, θα είναι η στροφή της κίνας και άλλων μεγάλων ανεπτυγμένων και αναδυόμενων οικονομιών στην ηλεκτροκίνηση, καθώς σήμερα το 70% της αγοράς πετρελαίου εξαρτάται από τη ζήτηση των μεταφορών.

Τα ηλεκτρικά ι.χ. είναι έτοιμα, όχι όμως οι ηλεκτρικές νταλίκες και τα ηλεκτρικά αεροπλάνα. Συνεπώς δεν θα εξανεμιστεί στο κοντινό μέλλον το 70% της παγκόσμιας ζήτησης σε πετρέλαιο και τα παράγωγά του· μάλλον ένα αισθητά μικρότερο ποσοστό, της τάξης του 15% ή 20%.

Γι’ αυτό και οι προβλέψεις για τις τιμές μετά από 5 ή 10 χρόνια μπορεί να μην είναι ακριβείς. Εκείνο που είναι ακριβέστατο είναι η εκτίμηση για σημαντική πτώση των τιμών και, κατά συνέπεια, για κατάρρευση καπιταλισμών που στηρίζονται αποκλειστικά στην εξαγωγή πετρελαίου. Αυτό ήδη συμβαίνει· σύντομα θα αφορά και το Ριάντ (που είναι βασικός προμηθευτής του κινέζικου καπιταλισμού σε oil).

Ούτε ψύλλος στον κόρφο του μελλοντικού βασιλιά για τα επόμενα 30 χρόνια, όποια εκδοχή του ισλάμ κι αν πουλάει για θρησκεία του…

(Σε κάθε περίπτωση θα το ξαναπούμε: αν βρεθούν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα πετρελαίου στην ελληνική επικράτεια, ας μας κρατήσουν ένα μπιτονάκι. Για ενθύμιο…)

Τρύπα στο νερό

Παρασκευή 14 Ιούλη. Έχει κοινωνιολογικό (και όχι μόνο…) ενδιαφέρον αν υπάρχουν ντόπιοι που πιστεύουν ότι το γαλλικό και το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό βρίσκονται στην ανατολική Μεσόγειο …. για να προστατέψουν το γεωτρύπανο που κάνει ερευνητικές τρύπες στο «οικόπεδο 11» και, κατά συνέπεια, για να προστατέψουν «τα ελληνικά εθνικά δίκαια»! Εκτός από κοινωνιολογικό, ανθρωπολογικό και ψυχοπαθολογικό ενδιαφέρον έχει και πλάκα…

Αν όχι για άλλους λόγους γι’ αυτόν: επειδή ξεχνούν (οι δημαγωγοί και τα εύπιστα αρνιά τους) ότι στα ίδια νερά πλέει και το ρωσικό πολεμικό ναυτικό! Διάολε! Γιατί δεν γίνεται αναφορά στη Μόσχα; Μήπως επειδή θα αρχίσει να βρωμάει το θεώρημα της «προστασίας»; Όλοι έχουν μαζευτεί για να φυλάξουν ένα τρυπάνι; Χμμμμ…

Ψυχραιμία λοιπόν. Και μυαλό έστω λίγο παραπάνω από “ειρηνόφιλου” περιστεριού. Το καλύτερο για την υγεία όλων των κυπρίων θα ήταν να βγει απ’ τις τρύπες στο βυθό ουίσκυ! Αυθεντικό σκωτσέζικο ουίσκυ! Παλαιωμένο επί αιώνες!!! Και η τουριστική βιομηχανία της κύπρου θα ενισχυθεί με τρεχούμενο «νερό που καίει», και δεν θα εμπλακούν στην εκμετάλλευσή του όλοι αυτοί οι στρατοί που στριμώχνονται στην περιοχή· ή τίποτα proxies τους.

Δεν είναι κρίμα να γίνει κ….τρυπίδα η περιοχή επειδή έχει κοιτάσματα σε μια εποχή ώριμης απαξίωσης του περιεχομένου τους;

Total eclipse

Παρασκευή 7 Ιούλη. Φουριόζος ο νέος γάλλος πρόεδρος. Επηρεασμένος απ’ τα προχθεσινά σχόλια της ασταμάτησης μηχανής (αλλοίμονο!…) ανακοίνωσε χτες το τέλος της εσωτερικής καύσης, στη γαλλία – ως το 2050. Σ’ αυτήν την απόφαση, μάλιστα, έδωσε και μια αντι-αμερικανική απόχρωση – ξανά αλλοίμονο!

O Macron σήκωσε τα μανίκια και ανήγγειλε: ως το 2040 θα απαγορευτούν εντελώς τα μη ηλεκτρικά αυτοκίνητα· ως το 2022 (σε πέντε χρόνια) θα έχουν κλείσει τα εργοστάσια παραγωγής ρεύματος από λιθάνθρακα· ως το 2025 θα έχει μειωθεί κατά 50% η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας (;;;;;)· και θα σταματήσει η έκδοση νέων αδειών για έρευνες πετρελαίου και αερίου (άγνωστο πότε).

Για την πυρηνική ενέργεια ο νεαρός και ενθουσιώδης πρόεδρος μπορεί και να παρασύρθηκε. Αυτό για τις άδειες όμως; Γαλλική δεν είναι η total; Δεν είναι αλήθεια ότι ανακατεύεται σε έρευνες στους ελληνικούς (αλλά και τους ελληνοκυπριακούς) βυθούς; Δηλαδή θα μείνουν αμανάτι τα τεράστια ελληνικά κοιτάσματα; Δεν θα γίνουμε κι εμείς πλούσιοι σαν τους σαουδάραβες;

Θα μας παρατήσουν σύξυλους οι πετροεπενδυτές; Ααααα…

Εσωτερική καύση 1

Πέμπτη 6 Ιούλη. Η ανακοίνωση της σουηδικής (κινεζικής ιδιοκτησίας) αυτοκινητοβιομηχανίας volvo πως όλα τα καινούργια μοντέλα της, αρχίζοντας απ’ το 2019, θα είναι αμιγώς ηλεκτρικά, επιβεβαιώνει τις τάσεις. Όχι μόνο στην ιδιωτική μετακίνηση. Αλλά και στον πετροχημικό κύκλο. H αμερικανική tesla (που «ξεφύτρωσε απ’το πουθενά» σε ότι αφορά την ιστορία της αυτοκινητοβιομηχανίας) έχει ανοίξει τον δρόμο. Πολύ σύντομα θα ακολουθήσουν όλα τα μεγάλα ονόματα· ενώ καπιταλιστικά θηρία όπως η apple, που δεν είχαν ποτέ σχέση με την ιδιωτική μετακίνηση, ετοιμάζονται για την δική τους πρόταση / γκάτζετ με 4 ρόδες. Κι αυτή, επιμένουμε (όπως όταν πρωτοθίξαμε το θέμα, παραπάνω από μια δεκαετία πριν) είναι μια μεταβατική φάση: εντελώς ηλεκτρικά + εντελώς αυτόματα = ιπτάμενα ι.χ.

Θα εξαφανιστούν οι κινητήρες εσωτερικής καύσης για τις μεταφορές / μετακινήσεις; Όχι αύριο. Υπάρχουν τα «παλιά» μοντέλα που θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν· όπως υπάρχουν και οι πιο σκληρές απαιτήσεις (όπως τα φορτηγά) που θα καλυφθούν σε δεύτερο χρόνο ηλεκτρικά. Το γεγονός είναι πως όταν όλο και μεγαλύτερο μέρος της αγοράς ι.χ. θα γίνεται ηλεκτρικό, θα οξύνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των εταιρειών, άρα θα επιταχύνονται και οι τεχνολογικές βελτιώσεις έως καινοτομίες. Ως προς την διάρκεια και την αντοχή των μπαταριών, τον χρόνο φόρτισης, την απόδοση, κλπ.

(Εννοείται ότι θα αλλάξουν χαρακτήρα και τα περιβαλλοντικά προβλήματα του καπιταλιστικού κόσμου. Αυτό άλλη φορά…)

Το πως θα παράγονται αυτές οι όλο και πιο αυξημένες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος είναι το άλλο μισό αυτής της εξέλιξης. Παρότι οι λεγόμενες «ανανεώσιμες πηγές ενέργειας» εξαπλώνονται, η πυρηνική επιλογή όχι μόνο δεν εγκαταλείπεται αλλά μάλλον εξελίσσεται κι αυτή εντυπωσιακά (από τεχνική άποψη): αρκεί να δει κανείς τι κάνουν οι ρώσοι και οι κινέζοι μηχανικοί. Το βέβαιο είναι ότι το πετρέλαιο δεν θα κερδίσει στη χοντρική της ηλεκτρικής παραγωγής αυτό που θα χάσει στη λιανική της αυτοκίνησης.

Εσωτερική καύση 2

Πέμπτη 6 Ιούλη. Συνεπώς, έχοντας κατα νου τις τάσεις (που προχωρούν πολύ γρηγορότερα απ’ ότι πιστεύουν πολλοί…) μπορούμε να βάλουμε ένα μεχάλο Χ πάνω σ’ ένα μεγάλο μέρος του πετροχημικού κύκλου. Ειδικά σε ότι αφορά την παραγωγή καυσίμων. Γιατί ενώ είναι αλήθεια ότι οι βενζίνες και τα πετρέλαια κίνησης για τις οδικές μετακινήσεις / μεταφορές δεν είναι το μεγαλύτερο ποσοστό της χρήσης του πετρελαίου και των καυσίμων παραγώγων του, είναι ακόμα πιο αλήθεια ότι ακόμα κι αν ένα 20% ή 30% απ’ αυτήν ξεπεραστεί σύντομα (σε βάθος 10 ή 15 χρόνων), ολόκληρος ο κύκλος, απ’ τις πετρελαιοπηγές ως τα διυλιστήρια, και απ’ τις παγκόσμιες μεταφορές (τάνκερ) μέχρι την τοπική διανομή, «θα κάτσει». Ήδη η εξόρυξη πετρελαίων είναι μεγαλύτερη απ’ την κατανάλωσή τους. Αυτή η ψαλίδα θα μεγαλώνει σταθερά τα χρόνια που έρχονται.

Πέρα απ’ τις ισχυρές ανακατατάξεις έως και συγκρούσεις που προκαλεί και θα συνεχίσει να προκαλεί αυτή η «Ενεργειακή Αλλαγή Παραδείγματος» στον καπιταλιστικό κόσμο μεταξύ διαφορετικών κλάδων, έχει φέρει ήδη σοβαρές γεωπολιτικές αλλαγές. Που θα γίνονται, όσο περνάει ο καιρός, όλο και πιο φανερές.

Οι 2 πρώτοι παγκόσμιοι πόλεμοι, στον 20ο αιώνα, ήταν όντως και πόλεμοι για το πετρέλαιο σε μεγάλο βαθμό. Περιοχές του κόσμου που είχαν κοιτάσματα και άλλες που ήταν κοντά σε πετρελαιοπήγαδα ή λιμάνια, και μπορούσαν να παίξουν ρόλο χωροφύλακα, «ανατιμήθηκαν» στον παγκόσμιο καπιταλιστικό καταμερισμό· συχνά σε υπερβολικό βαθμό. Τώρα έχει αρχίσει η ανάποδη πορεία. Η γεωπολιτική υποτίμηση· σίγουρα σε ότι αφορά τον άλλοτε «μαύρο χρυσό».

Παρότι αυτά φαίνονται «γενικά» στην πράξη αποτελούν τόσο ισχυρές τάσεις ώστε μόνο κλείνοντας κανείς τα μάτια και τ’ αυτιά μπορεί να τις παραλείψει. Και αξίζει κανείς να δει (και να σκεφτεί) πως κράτη πετρελαιοπαραγωγά και άλλοτε «σημαντικά», όπως η λιβύη, η βενεζουέλα ή οι χούντες της αραβικής χερσονήσου πληρώνουν ήδη και θα πληρώσουν μελλοντικά ακόμα εντονότερα το τίμημα της πετρελαϊκής μονοκαλλιέργειας που τα έβγαλε στον αφρό τον 21ο αιώνα, αλλά τα προορίζει για τον βυθό στον 21ο.

Μπορεί, επιπλέον, να δει (και να εκτιμήσει) την «τύχη» που θα έχουν άλλα κράτη, που διέπρεψαν στην παγκόσμια γεωπολιτική και στους ενδοκαπιταλιστικούς ανταγωνισμούς του 20ου αιώνα σαν χωροφύλακες των θαλάσσιων δρόμων του πετρελαίου· ή σαν στρατιωτικά ορμητήρια / βάσεις πρώτης γραμμής. Όπως το ελληνικό.

Δεν υπάρχει αφηρημένη «μοίρα» στην «άνοδο και την πτώση» των κρατών ή οποιασδήποτε άλλης καπιταλιστικής μορφής. Η χούντα του Ριάντ, για παράδειγμα, ξέροντας ότι έχει ξοφλήσει, διατείνεται ότι θα βάλει μπροστά φιλόδοξα σχέδια για να γίνει «κάτι άλλο» πέρα από εξαγωγέας πετρελαίου. Λεφτά έχει. Αλλά είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα καταφέρει ποτέ να γίνει «κάτι άλλο» με αξία στον καπιταλιστικό καταμερισμό του 21ου αιώνα. Εκτός απ’ αυτό που έχει γίνει ήδη, που έχει μεν γεωπολιτική σημασία αλλά όχι για πάντα: κατασκευαστής και χρηματοδότης «τρομοκρατών».

Το ελλαδιστάν; Φαίνεται πως η εναλλακτική του είναι μόνον αυτή που έβριζαν οι πάντες στα ‘90s, ειδικά οι της κάθε είδους αριστέρας: γκαρσόνια στην παγκόσμια τουριστική βιομηχανία. Έντασης εργασίας, as usual.

(Και «μικροί» και «μεσαίοι» ιδιοκτήτες φυσικά!!!)