Είσαι ό,τι αγοράζεις (;)

Τρίτη 11 Απρίλη. Στα ‘90s, όταν η κατανάλωση έγινε το κύριο στοιχείο ταυτότητας της μεγάλης πλειοψηφίας των ντόπιων, η κινηματική αντίδραση ήταν (και) αυτό το σύνθημα: είσαι ό,τι αγοράζεις. Άλλοτε με ερωτηματικό, άλλοτε χωρίς, αυτές οι τρεις λέξεις περιέγραφαν με ακρίβεια μια μαζική «οντολογική» εξέλιξη, που στην ελλάδα ήρθε με μικρή χρονική καθυστέρηση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές κοινωνίες, αλλά εκτόνωσε με πολύ μεγαλύτερη ένταση, με την ένταση του λιγούρη, τον κανιβαλισμό της επίδειξης.

Αυτό το «είμαι ό,τι αγοράζω» δεν ήταν απλά ένας μαζικός συνειδησιακός εκφυλισμός. Ήταν, επίσης, μια ανακατασκευή των δημόσιων χωροχρόνων, τόσο με την φυσική έννοια (η πολεοδομία / χωροταξία και η δημόσια τάξη της κατανάλωσης) όσο και σε σχέση με τον «διάλογο του ιδιωτικού με το δημόσιο». Το να «είμαι ό,τι αγοράζω» σήμαινε επίσης να «γίνομαι ό,τι δείχνω»: πέρα απ’ αυτήν καθ’ αυτήν την επίδειξη των εμπορευμάτων (ρούχα, οχήματα, κοσμήματα, οτιδήποτε) οι συμπεριφορές έγιναν γενικευμένες πόζες. Κι αυτή η συν-ήθεια αναμόρφωσε επίσης το τι όφειλε να είναι το «ιδιωτικό Εγώ»: προετοιμασία για την α ή β πόζα ή απολογισμός του τι απέφερε και τι όχι.

Η νεοφιλελεύθερη προτροπή ότι ο «εαυτός μας είναι το κεφάλαιό μας» (μια διεστραμμένη ιδέα που έγινε, ωστόσο, μαζικά και ευχάριστα αποδεκτή) στην μικροαστική της έκφανση έγινε «είμαι ο νταραβεριστής του εαυτού μου»: όταν δεν ποζάρω, γίνομαι ο λογιστής μου, και μετράω κέρδη και ζημιές… Συνεπώς, πίσω απ’ την βιτρίνα του «είμαι ό,τι αγοράζω» και του «είμαι ό,τι δείχνω» φώλιασε για πάντα η δυσ-τυχία: η απειλή της (κοινωνικής) απόρριψης σαν υπαρξιακή χρεωκοπία.

Ελληνικά παρακμιακό, οπωσδήποτε

Δευτέρα 6 Μάρτη. … Η ροπή προς τη συνωμοσιολογία και ο σκεπτικισμός απέναντι στη δύση είναι έκδηλα στα ευρήματα της έρευνας. Το 80,5% των ελλήνων θεωρεί ότι υπάρχουν μυστικές οργανώσεις στην ελλάδα και στο εξωτερικό που δρουν στο παρασκήνιο και κινούν τα νήματα, ενώ το 26,5% πιστεύει ότι μας ψεκάζουν (το ποσοστό ξεπερνά το 50% μεταξύ οπαδών της χ.α. και φτάνει το 37% μεταξύ οπαδών των ανελ).

Οι γερμανοί συγκεντρώνουν τη θετική γνώμη του 36,4% του πληθυσμού (έναντι του 52,7% που έχει αρνητική γνώμη). Το ισοζύγιο είναι θετικό για τους εβραίους (44,4% έναντι 37,9%) και για τους αμερικανούς (49,7% έναντι 37,6%). Αλλά με διαφορά οι πιο δημοφιλείς είναι οι ρώσοι, με 77,4% θετικές γνώμες και μόνο 10,7% αρνητικές. Μάλιστα το 33,4% των ελλήνων θεωρεί ότι τα συμφέροντά της χώρας θα εξυπηρετούνταν καλύτερα αν αποχωρούσε από την ευρωζώνη και αποκτούσε κάποιας μορφής προνομιακή σχέση με τη Μόσχα…

Αυτά ανάμεσα σε άλλα είναι τα αποτελέσματα δειγματοληπτικής έρευνας της εταιρείας «διαΝΕΟσις», με τίτλο «τι πιστεύουν οι έλληνες», όπως παρουσιάστηκαν χτες απ’ την καθεστωτική «καθημερινή».

Ας τους λυτρώσει κάποιους όλους αυτούς τους βασανισμένους ανθρώπους, τους πιασμένους στα δίκτυα των αντεθνικών συνωμοσιών, τους ψεκασμένους και τους λοιπούς: το βασικό που τους έχει συμβεί είναι ότι έπεσαν κάποια στιγμή της ζωής τους στο βαρέλι.

Εκεί οφείλονται όλα: το βαρέλι δεν είχε το «μαγικό φίλτρο» όπως νόμιζαν…