Η μόλυνση – και η «ατομική ευθύνη»

Τρίτη 24 Μάρτη. Γράφαμε προχτές (Κυριακή 22 Μάρτη, περί προστασίας…) για την αποδιάρθρωση / αναδιάρθρωση των κοινωνικών σχέσεων, και την κατασκευή μιας «γενικής θεωρίας της μόλυνσης» μέσα απ’ το εφεύρημα ότι ο υγιής (του covid 19) μπορεί να είναι «φορέας», που θα κολλήσει άλλους, που θα κολλήσουν άλλους, που θα κολλήσουν παράλλους, και στο τέλος θα κολλήσει μια γιαγιά – που θα πεθάνει.

Το θεώρημα είναι παρανοϊκό και παρ’ όλα αυτά έχει γίνει γενικά αποδεκτό απ’ την φοβισμένη μάζα· εν μέρει επειδή «ο παππούς και η γιαγιά» που θα δηλητηριαστούν απ’ την αλυσίδα μετάδοσης του ιού είναι ο φερετζές των φοβιών που κουβαλάει ο καθένας. Είναι παρανοϊκό όχι επειδή δεν υπάρχει μεταδοτικότητα σε τέτοιου είδους γρίπες, βαρύτερες ή ελαφρύτερες. Υπάρχει και παραϋπάρχει. Είναι παρανοϊκό επειδή η μέριμνα για να μην κολλήσει ο παππούς και η γιαγιά δεν μένει στον «τελευταίο κρίκο», σ’ αυτούς δηλαδή που έχουν σχέση μαζί τους, αλλά μεταφέρεται στον «πρώτο», που εκτός των άλλων είναι και ασαφής (ώστε να είναι ο καθένας)! Η ιδέα ότι ο καθένας και η κάθε μιά μας έχει την ευθύνη του «εγκλήματος υγείας» που θα γίνει μετά από «πολλά βήματα» άλλων, παραπέμπει, σχεδόν, στην ιδεολογία του «προπατορικού αμαρτήματος»!

Αν αυτά σας φαίνονται θεωρητικά, κάνετε λάθος. Υπάρχουν κάποιοι που ψάχνουν εδώ και χρόνια τον τρόπο να αναδιαρθρώσουν την «ατομική ευθύνη» σε ζητήματα υγείας – και η πιο πάνω κατασκευή είναι βούτυρο στο ψωμί τους. Κι αυτοί οι κάποιοι είναι οι (ιδιωτικές) ασφαλιστικές εταιρείες.

Η «ευθύνη για την μετάδοση μιας αρρώστιας από υγιείς» («ασυμπτωματικούς»…) είναι ένα ακόμα όπλο και στην εκστρατεία των ιδιωτικών ασφαλειών διεθνώς να μεταφέρουν όσο το δυνατόν περισσότερες ευθύνες (για την όποια αρρώστια) στους πελάτες τους, χρεώνοντάς τους (αντί να τους πληρώνουν) για κακή συμπεριφορά. Η έννοια «κλειδί» που ενώνει την τωρινή «γενική θεωρία της μόλυνσης» με την μείωση των εξόδων / αποζημιώσεων των ασφαλιστικών εταιρειών προς τους πελάτες τους είναι αυτή ακριβώς η προσεκτική, στοχευμένη αλλά ταυτόχρονα γενικευμένη ενοχοποίησή τους: η κακή συμπεριφορά! Και το άλλο μισό, εξίσου έννοια κλειδί, είναι η (μαζική) διόρθωση των συμπεριφορών!

Στο cyborg νο 16, κάτω απ’ τον τίτλο big data: επιτήρηση και διαμόρφωση συμπεριφορών στην 4η βιομηχανική επανάσταση, θα μπορούσε κάποιος να διαβάσει μεταξύ άλλων:

… Υπάρχει αρκετός εθελοντισμός στον υγιεινισμό. Δεν είναι μόνος του ωστόσο. Στα κράτη όπου οι εργοδότες κάνουν ιδιωτική ασφάλιση στους εργαζόμενους τους, το ζήτημα της «καλής υγείας» τους αφορά επιπλέον τις ασφαλιστικές. Έτσι, για παράδειγμα, εδώ και τουλάχιστον 5 χρόνια διάφοροι εργοδότες στις ηπα μαζί με την ιδιωτική ασφάλεια «προσφέρουν» στους μισθωτούς τους φορετά που καταγράφουν τις συνήθειές τους σχετικά με την ατομική γυμναστική τους, τις θερμίδες που καίνε, και άλλα στοιχεία υγείας. Τα data ρέουν αυτόματα στις ασφαλιστικές, που δείχνουν να είναι αποτελεσματικά πειστικές υποστηρίζοντας ότι αυτά είναι προγράμματα προστασίας απ’ τον διαβήτη. Είναι προφανές ότι («για το δικό τους το καλό») αυτοί οι εργαζόμενοι πρέπει να αυτοεπιτηρούνται διαρκώς μέσω των ψηφιακών καταγραφών, και να διαμορφώνουν υγιεινή καθημερινότητα.

Τα γνωστά παραδείγματα του πως οι ιδιωτικές ασφαλιστικές σκοπεύουν να επιβάλλουν στους πελάτες τους «υγιεινή συμπεριφορά» για μη-μεταδοτικές ασθένειες, και το τρέχον παράδειγμα του πως η μορφή-κράτος επιβάλλει (κατ’ αρχήν ιδεολογικά και αμέσως μετά πειθαρχικά) στους υπηκόους της την «υπεύθυνη συμπεριφορά με όρους υγείας» για μεταδοτικές ασθένειες, συναντιώνται ταυτόχρονα στην ιδεολογία της «ευθύνης» και στην τεχνολογία της επιτήρησης. Το “tracking” που μεγαλούργησε στην κινέζικη περίπτωση και που φαίνεται ότι σηκώνει μπόι μισοφανερά – μισοκρυφά στις λεγόμενες «δημοκρατίες της δύσης» (ενδεικτικά: ισραήλ, ελλάδα…) όχι μόνο γίνεται με τα ίδια τεχνικά μέσα με εκείνα που χρησιμοποιούν ήδη οι ιδιωτικές ασφαλιστικές και οι εργοδότες, αλλά νομιμοποιείται ιδεολογικά με τα ίδια θεωρήματα (προσαρμοσμένα κατάλληλα φυσικά): εσύ είσαι ο υπεύθυνος για την υγεία σου (και, όποτε βολεύει, και για την υγεία των άλλων).

Θα υπέθετε κανείς ότι εδώ έχουμε απλά ένα ισχυρό δείγμα νεοφιλελευθερισμού. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Πρόκειται μάλλον για ένα μετα-νεοφιλελεύθερο υβρίδιο, που αναγνωρίζει / ανακατασκευάζει την «ατομική ευθύνη» με τρόπο και τόσο όσο να μπορεί να ορίζει και να τιμωρεί την «ανευθυνότητα». Η ιδιωτική ασφαλιστική δουλεύει με συμβόλαια malus bonus· και η κρατική ασφάλεια με διαταγές προστίμων. Το κράτος, εδώ, έχει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα: μπορεί να αποφασίζει και επιβάλλει μονομερώς εξωδικαστικές ποινές (για τους «ανεύθυνους») – κι αυτό ακριβώς συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας στο όνομα της «δημόσιας υγείας». Διαμορφώνεται το εννοιολογικό, ιδεολογικό και παρα-νομικό πλαίσιο (καθότι «έκτακτη ανάγκη») της «υπευθυνότητας», ακόμα και με παρανοϊκές ακροβασίες· που στη συνέχεια θα γίνει μέρος της κανονικότητας, τόσο για λογαριασμό της μορφής – κράτος, όσο και για λογαριασμό της μορφής – ιδιωτική επιχείρηση…

This is Greece!

Δευτέρα 29 Μάη. Όταν αποφασίστηκε η ενοποίηση όλων των ασφαλιστικών ταμείων και η δημιουργία του εφκα (κάτι που ήταν ορθολογικό και απαραίτητο, αρκεί να λάμβανε κανείς υπ’ όψη του την εδώ και δεκαετίες κινητικότητα των εργατών σε διάφορες μορφές «σχέσεων εργασίας» και τις μεγάλες ασφαλιστικές δυσκολίες των νομάδων στην «αγορά εργασίας»…) το ξέραμε: αυτή η ενοποίηση θα υπονομευόταν συστηματικά απ’ τα «μέσα». Δηλαδή απ’ τους προσοδικούς μηχανισμούς κάθε χωριστού ταμείου και, φυσικά, τους υπηρέτες τους. Κι αυτή η συστηματική υπονόμευση θα ήταν βέβαια σε βάρος, ποιων άλλων; των ασφαλισμένων.

Το πράγμα εξελίσσεται ακόμα χειρότερα απ’ ότι περιμέναμε. Αντιγράφουμε από ρεπορτάζ της καθεστωτικής «καθημερινής», στις 26/5:

Την εκτίμηση ότι τα λάθη στα μητρώα του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικης Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) που ταλαιπωρούν χιλιάδες ασφαλισμένους, από την έναρξη λειτορυγίας του ηλεκτρονικού συστήματος του νεου Ταμείου, θα συνεχίσουν να εμφανίζονται για τα επόμενα 30 χρόνια, εξέφρασε ο πρόεδρος και διευθύνων συμβουλος της ΗΔΙΚΑ Αν. Τάγαρης. Πρόκειται για την εταιρεία που έχει σηκώσει το βάρος της μηχανογράφησης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα…

… Από την έναρξη λειτουργίας του ηλεκτρονικού συστήματος μητρώου του ΕΦΚΑ, χιλιάδες ασφαλισμένοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με λάθη στα στοιχεία τους. Άλλα ήταν απλά, όπως μια διαφορά στη διεύθυνση κατοικίας ή στο τηλέφωνο επικοινωνίας, άλλα ήταν πιο σύνθετα, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει η ταλαιπωρία, καθώς αριθμοί μητρώου εξαφανίστηκαν και κατά συνέπεια χάθηκαν ένσημα…

… Σύμφωνα με πληροφορίες, στο μητρώο ΕΦΚΑ δεν μεταφέρθηκαν τα στοιχεία από την πιο πρόσφατη ενημέρωση των ανά ταμείο μητρώων, αλλά κάποια προγενέστερη, άγνωστης ημερομηνίας…

Είναι έτσι; Και γιατί να μην είναι; Για να το πούμε απλά: οι «υπεύθυνοι των ταμείων» αντέγραψαν παλιές βάσεις δεδομένων για τους ασφαλισμένους τους (δημιουργώντας αρχεία που, βέβαια, είχαν πρόσφατες ημερομηνίες…), βάσεις δεδομένων με λάθη και παλιά στοιχεία, έχοντας πλήρη συνείδηση ότι έτσι κάνουν το έργο της ενιαίας μηχανοργάνωσης εξαιρετικά δύσκολο. Σε βάρος των ασφαλισμένων – φυσικά. Και υπέρ; Υπέρ τίνος;

Πρώτα πρώτα υπέρ των εαυτών τους: θα έχουν «απεριόριστη δουλειά» να συμβάλουν στην διόρθωση των (σκόπιμων) λαθών, για πολλά πολλά χρόνια… Ύστερα και πάλι υπέρ των εαυτών τους: με το κατάλληλο λιπαντικό («λάδι») θα μπορούν να εξυπηρετούνται πιο γρήγορα κάποιοι (να διορθώνουν τα σκόπιμα λαθεμένα στοιχεία τους) έναντι άλλων που δεν θα μπορούν να πληρώσουν «γρηγορόσημο». Όπως, για παράδειγμα, οι μετανάστες εργάτες, των οποίων τα ένσημα «έχουν χαθεί», και δεν μπορούν να ανανεώσουν τις άδειες παραμονής…

Ύστερα υπέρ της πρακτικής και πραγματικής μείωσης των συντάξεων – για παράδειγμα. Ως τώρα οι μεγάλες καθυστερήσεις στην τακτοποίηση οφείλονταν στο ότι «τα ταμεία δεν είχαν τα λεφτά». Τώρα θα οφείλονται και στο ότι «αααχ, λυπάμαι, εδώ έχουν χαθεί τα ένσημά σας, αν μπορείτε να τα βρείτε please…». Αν πεθάνουν και κάμποσοι εν τω μεταξύ, στο ψάξιμο, ακόμα καλύτερα.

Τελικά υπέρ του πολιτικού προσοδισμού. Όπως το έθεσε κάποιος συνδικαλιστής κάποτε στις σκάλες κεντρικού νοσοκομείου «το θέμα είναι να βάζεις τις βεντούζες στα σωστά σημεία. Δεν χρειάζεται να τρέχεις από δω κι απο κει. Πρέπει να ξέρεις που είναι οι κόμβοι. Αυτοί έχουν σημασία…» Τα κυκλώματα των ασφαλιστικών ταμείων (προϊστάμενοι και διάφοροι εργαζόμενοι) ήξεραν που να βάλουν την «βεντούζα»: στις βάσεις δεδομένων. Είναι το σχεδόν τέλειο έγκλημα. «Ααααα, δεν ξέραμε… Νομίζαμε ότι αυτές είναι οι πρόσφατες…».

Αλλά δεν θα χρειαστεί καν και καν να απολογηθούν για τίποτα. Κανείς δεν τους κατηγορεί για οτιδήποτε. Ούτε για παράβαση καθήκοντος, ούτε για κατάχρηση εξουσίας, ούτε για οτιδήποτε άλλο. Όλα όμορφα και ωραία.

Το ότι οι ασφαλισμένοι θα σιχτιρίζουν (τον … ΕΦΚΑ) είναι ένα παράπλευρο όφελος. Μα δεν φταίνε οι τρισκατάρατοι οι «ξένοι» και γι’ αυτό; Φταίνε!!!

Μια χαρά…

Εργασιακές σχέσεις – σκηνή 1

30/1/2017. Γραφείο οργάνωσης παιδικών γιορτών (για γενέθλια, ονομαστικές γιορτές κλπ) “απασχολεί” κλόουν, ταχυδακτυλουργό, καθώς και έναν μικρό αριθμό υπαλλήλων για το service του παιδικού πάρτυ. Εννοείται πως όλες / όλοι πληρώνονται σαν “ελεύθεροι επαγγελματίες / εργολάβοι”. Δηλαδή “μπλοκάκι”. Αυτός που πληρώνει (στο όνομα του κόβονται οι αποδείξεις του “δελτίου παροχής υπηρεσιών”) είναι ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης (που είναι ένα τραπέζι, ένα τηλέφωνο και ένα site).
Κι ενώ όλα πάνε καλά (για την επιχείρηση) εμφανίζεται ένας υπουργός που μέσα σ’ ένα νόμο ευρύτερης ασφαλιστικής αναδιάρθρωσης περνάει κι αυτό: αν η/ο μπλοκάκιας έχει μόνιμα έναν έως δύο “πελάτες” τον χρόνο (εργοδότες δηλαδή) τότε προκύπτει σχέση εξαρτημένης εργασίας και αυτοί οι εργοδότες οφείλουν να πληρώνουν το μερίδιό τους στις ασφαλιστικές εισφορές των “μπλοκάκηδων” (πριν τις πλήρωναν μόνοι τους…) με το ίδιο καθεστώς που ισχύει για τις εργοδοτικές εισφορές στις επίσημες σχέσεις εξαρτημένης εργασίας. Των μισθωτών.
Ζώνουν τα φίδια τον ιδιοκτήτη του γραφείου παιδικών πάρτυ. Τι θα κάνει; Θα παραδεχτεί αυτό που είναι, δηλαδή εργοδότης / αφεντικό, και θα πληρώνει για τα ταμεία των “απασχολούμενων” του; Όχι βέβαια! Να τι μηχανεύεται: απο εδώ και στο εξής οι αποδείξεις θα κόβονται στα ονόματα των οικογενειών που κάνουν τα πάρτυ· όχι στο δικό του. Συνεπώς οι “μπλοκάκηδες” θα έχουν περισσότερους από 2 εργοδότες τον χρόνο, και θα πληρώνουν οι ίδιοι τις εισφορές τους. Όπως πριν.
Σαφές; Σαφές…

Εργασιακές σχέσεις – σκηνή 2

30/1/2017. Δικηγορικό γραφείο. Ο ιδιοκτήτης του “απασχολεί” 2, 3 ή 4 νεαρούς / νεαρές πτυχιούχους της νομικής. Που αναλαμβάνουν και δίκες, πελατών του γραφείου βέβαια (δηλαδή δικών του) και όχι δικών τους. Όμως τα “γραμμάτια προείσπραξης”, απαραίτητα για κάθε δίκη, κόβονται στα ονόματα των υπαλλήλων του. Όχι στο δικό του. Έτσι, αν και οι “απασχολούμενοι/ες” πληρούν όλα τα κριτήρια σχέσης εξαρτημένης εργασίας (είναι υπάλληλοι κανονικοί δηλαδή) φαίνονται να έχουν παραπάνω από 2 “προσωπικούς πελάτες” κάθε χρόνο. Ο ιδιοκτήτης του δικηγορικού γραφείου δεν έχει κανένα λόγο να ανησυχεί για τον υπουργικό νόμο.
Σαφές; Σαφές…

Εργασιακές σχέσεις – καμία σκηνή!

30/1/2017. Όταν ο υπουργός (ο “κόκκινος Κατρού”!) έφτιαξε το νόμο που αναγνώριζε σχέση εξαρτημένης εργασίας στις περιπτώσεις “μπλοκάκηδων” με έως 2 “πελάτες” τον χρόνο, υποχρεώνοντας αυτούς τους 1 έως 2 “πελάτες” να πράξουν σαν εργοδότες (όπως είναι) πληρώνοντας σημαντικό μερίδιο στις ασφαλιστικές εισφορές των “απασχολούμενων” τους, εκείνοι που θορυβήθηκαν ήταν αυτοί οι (κρυμμένοι) εργοδότες. Που δεν είναι καθόλου λίγοι. Κάθε άλλο.
Ο νόμος είχε τρύπες και κενά· τα δύο πιο πάνω παραδείγματα είναι ενδεικτικά. Ωστόσο ήταν η πρώτη φορά (αν δεν κάνουμε λάθος) που μια πολιτική / καθεστωτική απόφαση (και στη συνέχεια νόμος) αναγνώριζε το πασίγνωστο: ότι ένα μεγάλο μέρος απ’ τα “μπλοκάκια” είναι στην πραγματικότητα μισθωτή σχέση· συσκευασμένη έτσι ώστε να βολεύει απόλυτα τα αφεντικά. Και μόνον αυτά.
Θα περίμενε κανείς (;) ότι οι ουσιαστικά (κατά βούληση των εργοδοτών) εξαρτημένοι εργαζόμενοι (οι “μπλοκάκηδες”) δηλαδή, θα αντιμετώπιζαν αυτόν τον γεμάτο τρύπες και κενά νόμο περί “υποκρυπτόμενης εξαρτημένης εργασίας” σαν ένα καλό πάτημα. Και σαν βάση κινητοποιήσεων, ζητώντας ουσιαστικές (και κρίσιμες) βελτιώσεις του. Ώστε να αντιμετωπιστούν οι εργοδοτικοί χειρισμοί που δείξαμε στα δύο πιο πάνω παραδείγματα, και άλλοι παρόμοιοι.
Δεν έγινε έτσι. Καθόλου έτσι δεν έγινε. Κι αφού δεν έγινε έτσι, έγινε το ανάποδο: τα αφεντικά άρχισαν να ξηλώνουν υπόγεια αλλά αποτεσματικά τον συγκεκριμένο νόμο. Πώς; Όπως συμβαίνει α λα ελληνικά: στην εφαρμογή του. Μια πρόσφατη “εγκύκλιος” διευκρινίζει ότι ναι μεν αυτοί οι 1 ή 2 εργοδότες (για κάθε “μπλοκάκια”) οφείλουν να πληρώνουν το μερίδιό τους στις ασφαλιστικές εισφορές των “απασχολούμενών” τους… Όμως αν δεν το κάνουν, τότε το μερδικό τους το πληρώνει ο ίδιος ο “μπλοκάκιας”… Και το διεκδικεί αργότερα… Ζήσε Μάη μου…
Αυτή η “διευκρίνιση” είναι ευφημισμός της γνωστής γραφειοκρατικής πανούκλας που κάνει τους νόμους (αυτούς που ενοχλούν τα αφεντικά….) αόρατους. Το πραγματικό σύνταγμα (των ταξικών σχέσεων) έχει ελάχιστους ορατούς και εφαρμόσιμους νόμους, που έχουν όλοι το ίδιο όνομα: βία.

Εργασιακές σχέσεις: το σκοινί (που χαρίζουμε στα αφεντικά)

30/1/2017. Γιατί αυτό το έστω μικρό (αλλά καίριο αν υπολογιστεί η εργασιακή ζούγκλα) “παράθυρο” που άνοιξε ο υπουργικός νόμος δεν ερμηνεύτηκε σωστά και δεν έγινε βάση παραπάνω διεκδικήσεων και βελτιώσεών του απ’ τους άμεσα ενδιαφερόμενους; Μπορούμε να φανταστούμε τους λόγους:
Α) Ο νόμος ήταν του συριζα που είναι μια κυβέρνηση του σκοινιού και του παλουκιού. Σωστό. Αλλά έστω και “κατά λάθος”, έστω για να “συγχωρεθούν τα πεθαμένα του”, ο συγκεκριμένος νομοθέτης έκανε κατ’ αρχήν κάτι κοντά στο σωστό. Στο κάτω κάτω δεν χρειαζόταν κανείς ούτε να χειροκροτήσει, ούτε να αποθεώσει, ούτε να κάνει φίλο τον “κόκκινο Κατρού” (στο συνολό της η σχετική νομοθεσία του έχει άλλα αντεργατικά σημεία, τα οποία επίσης πέρασαν στο ντούκου). Θα ήταν αρκετό μόνο, ΜΟΝΟ, να γίνει ένα το κρατούμενο η αναγνώριση της εξαρτημένης εργασίας· και η βάση για τα επόμενα μαχητικά, διεκδικητικά βήματα.
Β) Το να ασχολούμαστε με νόμους είναι ρεφορμιστικό (πράγματι). Δεν έχουμε χρόνο για τέτοια: βρισκόμαστε προ των πυλών της επανάστασης (ε;)

Είναι καλύτερα τώρα που δόθηκε το περιθώριο και ο χρόνος στα αφεντικά να διαβρώσουν (και ουσιαστικά να ακυρώσουν στην πράξη) αυτό το έστω μικρό, έστω ανεπαρκές, αλλά πάντως πραγματικό πάτημα για τα συμφέροντα της τάξης μας;
Αν το δίκιο της σύγχρονης εργατικής τάξης πρόκειται να γίνει νόμος στη δευτέρα παρουσία, κι αν μέχρι τότε είμαστε υποχρεωμένοι / ες, για λόγους “επαναστατικής ορθότητας”, να τρώμε τις κλωτσιές την μία πίσω απ’ την άλλη, τότε (υποψιαζόματε βάσιμα) ότι τα αφεντικά χειροκροτούν με ενθουσιασμό την μεταφυσική μας. Πιο χριστιανική δεν γίνεται!
Δεν υπάρχουν κυβερνήσεις που να μην είναι του σκοινιού και του παλουκιού. Τόχουμε σίγουρο. Και καμία δεν χειροκροτήσαμε ποτέ· όπως έκαναν διάφοροι “μετανιωμένοι” (εκ των υστέρων) με την τωρινή. Αναρωτιόμαστε όμως: υπάρχουν στα μέρη μας τμήματα έστω της σύγχρονης εργατικής τάξης που να ενδιαφέρονται για συγκεκριμένες, απτές (και καθαρά εργατικές) νίκες σ’ αυτούς τους ζοφερούς καιρούς· και για συγκεκριμένο, απτό (και καθαρά εργατικό) ανταγωνισμό ώστε να επιτευχθούν, δια πυρός και σιδήρου (και σίγουρα όχι δια περιπάτου!), αυτές οι νίκες;

Έχουμε μια επαναστατική πρόταση: μην περιμένετε κανένα επαναστατικό θαύμα! Είναι οι ζωές μας, και τις έχουμε παρατήσει να τις κάνουν (τα αφεντικά) ό,τι θέλουν. Πληρώνουμε ακόμα και το σκοινί απ’ όπου μας κρεμάνε· ενώ έπρεπε να συμβαίνει το ανάποδο!
Αξίζουμε περισσότερα· και τα αξίζουμε τώρα!