Μέση ανατολή

Τετάρτη 28 Ιούνη. Είναι κάτι κακιές γλώσσες που λένε ότι ο Jared Kushner (γαμπρός και σύμβουλος του ψόφιου κουναβιού) έχει χρεωκοπήσει σε διάφορες μπίζνες του, και χρειάζεται επειγόντως μεγάλα ποσά… που θα τα δώσει (με τον ένα ή τον άλλο τρόπο) το φιλαράκι του: ο Mohammed Bin Salman, ο «αντιβασιλιάς» του Ριάντ. Μ’ αυτόν τον τρόπο οι κακιές γλώσσες «προσωποποιούν» το τρίγωνο Ουάσιγκτον – Ριάντ – Τελ Αβίβ. Γιατί, βέβαια, (είναι γνωστό), ο Jared Kushner είναι πολύ πιστός φίλος οτιδήποτε ακροδεξιού στο ισραηλινό καθεστώς, χρηματοδότης του κτισίματος χιλιάδων οικισμών στη δυτική Όχθη (μπορεί να έχει και οικοδομικές εταιρείες ο άνθρωπος) κλπ κλπ.

Μακρυά απ’ τα πρόσωπα τώρα: το Τελ Αβίβ ευελπιστεί σε επισημοποίηση της σχέσης αγάπης που έχει αναπτυχθεί με το Ριάντ. Οι ισραηλινοί καθεστωτικοί δεν είναι χαζοί: αυτή η φιλία μεσοπρόθεσμα θα επιταχύνει την κρίση και την διάλυση στην αραβική χερσόνησο. Οι σεΐχηδες ψάχνουν σωσίβια· αλλά είναι αμφίβολο αν όλοι οι υπήκοοί τους μπορούν να πουλήσουν την υπόθεση της παλαιστίνης.

Όμως μέχρι να συμβεί αυτή η τελική διάλυση, το μιλιταριστικό ισραηλινό καθεστώς θα έχει εξασφαλίσει οπωσδήποτε βάσεις (φανερές ή κρυφές δεν έχει ιδιαίτερη σημασία) στην αραβική χερσόνησο. Για να σημαδεύει από εκεί την Τεχεράνη. Αυτό είναι εύκολο, και θα μπορούσε να γίνει πολύ γρηγορότερα απ’ ότι νομίζει κανείς: ο «αντιβασιλιάς» Salman είναι ψυχωσικός κατά του ιράν· και ούτε λόγος ότι δεν θα χεζόταν απ’ την χαρά του αν μπορούσε να «φιλοξενήσει» κάμποσες ισραηλινές μοίρες, αντιαεροπορικά συστήματα, κλπ κλπ. Ίσως ίσως και καμιά πυρηνική κεφαλή…

Σε κάθε περίπτωση η iaf θα κάνει εκεί «κοινές στρατιωτικές ασκήσεις». Δεν ξέρουμε αν στην Αθήνα ανησυχούν μήπως χάσουν τους «πελάτες» απ’ το Τελ Αβίβ όταν η ισραηλινή αεροπορία βρεί στη γειτονιά της ζωτικό χώρο για την εκπαίδευσή της.

Ε, μπορεί να τους μείνουν τίποτα «ψιλά», σαν τις (μάλλον συμβολικές) ασκήσεις πιλότων του φιλέλληνα αδελφού στρατηγού Σίσι… Κι αν βρει κι αυτός πιο ενδιαφέρουσα την σαουδαραβική έρημο, ε, ας κάτσουν κάτω στη γωνία (οι έλληνες πατριώτες) κι ας βουρκώσουν: η μικρή Μαρία / κάθεται και κλαίει / που δεν την παίζουνε / οι φιλενάδες της… 

Μνημόσυνο

Τετάρτη 28 Ιούνη. Η ημέρα της επετείου (23 Ιούνη) πέρασε. Και η επόμενη, και η μεθεπόμενη, και η παραμεθεπόμενη… Τίποτα… Περιμέναμε κάποιες αναμνηστικές εκδηλώσεις, κάποιον θρίαμβο, έστω πύρινες ομιλίες… Τίποτα…

Κι έτσι η πρώτος χρόνος απ’ το αγγλικό δημοψήφισμα ολοκληρώθηκε, και άρχισε ο δεύτερος. Δεν είναι σίγουρο ότι ο «αγγλικός λαός» είναι σε καλή διάθεση καθώς βρίσκεται μπροστά στο κατόρθωμα της ελεύθερης (ελεύθερα χειραγωγημένης δηλαδή) βούλησής του. Μια αμηχανία, όσο νάναι, υπάρχει.

Δεν πανηγύρισαν επετειακά ούτε οι ντόπιοι «επαναστάτες», «απελευθερωτές», «ανατροπείς» κλπ, που πριν ένα χρόνο έβλεπαν (με χαρά) την ε.ε. και την ευρωζώνη να διαλύονται· με αφετηρία την αγγλία. Κάπου στον κυβερνοχώρο θα επιπλέουν, φυσικά, σαν κουφάρια, οι επινίκειες απόψεις τους, οι βαθυστόχαστες αναλύσεις τους, και όλα τους τα σέα… (Κουφάρια είναι και οι ίδιοι, αλλά ας μην τους το πείτε: δείξτε κατανόηση στη ντόπια διανόηση που έλεγε κι ένα παλιό τραγούδι).

Κρίμα!… Μόλις ένα χρόνο πριν ο αγγλικός μικροαστικός εθνικισμός έμοιαζε σαν προπομπός. Έκανε ζευγάρι με τον αμερικανικό λίγους μήνες αργότερα, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που περίμεναν οι αφελείς.

Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιοι θα θέλαμε να φωνάξουμε…. Αλλά σε ποια αυτιά, σε ποια μυαλά;

Απορία…

Τετάρτη 28 Ιούνη. Κάνουν οι καπνοβιομηχανίες λαθρεμπόριο τσιγάρων; Πιο σωστά: το λαθρεμπόριο τσιγάρων γίνεται, βασικά, απ’ τις ίδιες τις καπνοβιομηχανίες; Συμβαίνουν τέτοια πράγματα; Μήπως κι εκεί «τα λεφτά είναι πολλά»;

(Απάντηση: Χέζουν οι αρκούδες στο δάσος;)

Η αλήθεια είναι ότι η πρέζα είναι πολύ χειρότερη (και κερδοφόρα) υπόθεση απ’ τον καπνό. Δεν χρειάζεται κουβέντα γι’ αυτό, θα ήταν ηθικολογία. Δύο ή τρεις τόνοι στο βαπόρι απ’ την περσία είναι άλλη κλάση.

Όμως: αν, μιλώντας γενικά, το ελλαδιστάν είναι έδαφος transit· και, αν τα κυκλώματα μεταφοράς ανθρώπων και διαφόρων πραγμάτων είναι τα ίδια, ε, τι να πούμε κι εμείς;

Εσείς; Τι είναι που δεν καταλαβαίνετε; Μήπως το πως κινούνται τα assets;

Λεφτά; Ποια λεφτά;

Τρίτη 27 Ιούνη. Το εντόπιο «κοινωνικό υποκείμενο», δηλαδή η τάξη μας (άντε: μαζί και οι «απελευθερωτές» της) σφυρίζουν αδιάφορα στα βασικά ζητήματα της ανατίμησής μας. Είναι εύκολο άλλωστε. Οι 7ψχ είναι μια μικρή ομάδα, κι αυτά που λένε είναι «τρελά».

Τα αφεντικά απ’ την άλλη έχουν πολύ καλύτερη επίγνωση του τι σημαίνει μισθός (και ωράρια). Και δεν σφυρίζουν όταν πρόκειται για τέτοια βασικά (για την κερδοφορία τους).

Στην τελευταία σύνοδο των κρατών μελών της ε.ε. (την περασμένη Πέμπτη και Παρασκευή) το enfant terrible της γαλλικής πολιτικής σκηνής, ο Macron, είχε μια ιδέα ακριβώς στην «καρδιά» (αυτήν που επιμένει να προσπερνάει η τάξη μας…).

Πως προέκυψε το brexit; αναρωτήθηκε. Επειδή εργάτες απ’ την ανατολική ευρώπη παίρνουν τις δουλειές των άγγλων. Και πως θα αποφευγόταν αυτό; Με το να πληρώνονται αυτοί οι “φτηνοί” ανατολικοί με βάση τους μισθούς που ισχύουν τοπικά στη δύση, εκεί που βρίσκουν δουλειά.

Από πρώτη ματιά η ιδέα φαίνεται σοσιαλιστική: ίδιοι μισθοί για ίδια δουλειά… Όμως το κίνητρο είναι διαφορετικό: αν το «εργατικό κόστος» είναι το ίδιο, γιατί τα αφεντικά να προτιμήσουν τους «ξένους»; Και τι θα κάνουν οι γαλλικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αν πρέπει να αυξήσουν τους μισθούς και τα μεροκάματα των «ανατολικών» εργατών και εργατριών τους; Θέλει μήπως ο Macron να τις κλείσει;

Όχι, βέβαια. Να ποιο είναι το χάσμα ανάμεσα στο να πολεμούν για την ανατίμησή τους οι ίδιοι οι εργάτες / εργάτριες, εμείς δηλαδή, και να εμφανίζεται κάποιος «καλός κύριος» (εκπρόσωπος των αφεντικών) που να νοιάζεται για το θέμα… Ο κυρ Macron έχει δύο πράγματα στο μυαλό του. Πρώτον την σχετική μείωση των «γαλλικών μισθών» (και υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να γίνει αυτό) έτσι ώστε να πλησιάσει το γαλλικό μεροκάματο στο «ανατολικό», και όχι το ανάποδο. Και δεύτερο τις όποιες δυνατότητες της εντελώς «μαύρης» δουλειάς: αφού εκεί ο εργάτης είναι ανύπαρκτος δεν υπάρχει θέμα «εργασιακού κόστους»…. Έτσι δεν είναι; Στο κάτω κάτω ο Macron δεν ήθελε να προσβάλει τον ιταλό συνάδελφό του Gentiloni, θυμίζοντάς του τι συμβαίνει με τις εργάτριες γης απ’ την ρουμανία στον ιταλικό νότο…

Δεν είναι (φρικτά) ενδιαφέρον το γεγονός ότι με τους χαμηλούς, βασικούς μισθούς ασχολούνται όλοι οι άλλοι εκτός από εκείνους που πληρώνονται με δαύτους; Αν, δηλαδή, κάποιος ήθελε να μας αποκαλέσει (σαν τάξη) «μαλάκες με περικεφαλαία» τι άλλο θα έκανε απ’ το να δείξει ότι για τα βασικά κάνετε γαργάρα;

Και πόσο άδικο θα είχε;

Είναι πολλά τα λεφτά…

Τρίτη 27 Ιούνη. Αυτές οι «αιτιολογήσεις», ότι κάθε φορά που ένας ισοβίτης φοβάται για την ζωή του τηλεφωνεί … στον υπ.αμ. ή/και ότι το χοντρικό εμπόριο ηρωΐνης είναι θέμα «εθνικής ασφάλειας» εφόσον «εμπλέκονται και τούρκοι», οπότε ένας σωστός πατριώτης υπ.αμ. έχει καθήκον να ανακατεύεται, αυτά λοιπόν που μόνο για νήπια προορίζονται, δείχνουν ότι ο ψεκασμένος έχει λερωμένη τη φωλιά του· και ότι θεωρεί τους πάντες ηλίθιους.

Όταν εμφανίζεται κάποιος στη μέση, ανάμεσα σε δύο αντίθετες πλευρές που τον πιέζουν, τον απειλούν, τον καλοπιάνουν, «για να μιλήσει» ή όχι, να πει το Α ή όχι, κλπ, διαμορφώνεται μια παράσταση συμμετρίας. Όχι άδικα. Αλλά η συμμετρία έχει προεκτάσεις.

Η εμπλοκή (για να το πούμε κομψά) του asset 1 στη θαλάσσια μεταφορά 2,1 (ή 3;) τόνων ηρωΐνης ήταν «ισχυρά πιθανολογούμενη» (πάλι κομψά το λέμε) απ’ την πρώτη στιγμή που η υπόθεση μπήκε σε επίσημη ελληνική κρατική διαχείριση. Καλοκαίρι του 2014 δηλαδή. Ο «υπεύθυνος εθνικής ασφαλείας» κύριος ψεκασμένος πήρε το πόστο του στις αρχές του 2015. Πράγμα που σημαίνει ότι κοιμόταν στη σκοπιά επί δύο χρόνια, ως τις αρχές του 2017, αν τώρα είναι που ανακάλυψε ότι «υπάρχει θέμα εθνικής ασφάλειας».

Κι όλη η φαιορόζ κυβέρνηση, και τα κόμματά της, και όλα τα υπόλοιπα της αντιπολίτευσης, πάλι «κοιμούνταν», φαίνεται… Κάποιοι θυμήθηκαν τώρα κάτι «βιβλία», 30, 40, 50, «30 βιβλία αρχικά» είπε ο βοηθός, απ’ τον asset 1 ή μέσω αυτού, προς τον «μικρό» Τσίπρα, επικεφαλής τότε της «αξιωματικής αντιπολίτευσης» – Ιούνης 2012… Κανείς δεν ξέρει αν επρόκειτο για τα άπαντα του Μαρξ, τίποτα λογοτεχνίες ή τσελεμεντέδες. Αλλά εμείς, καχύποπτοι καθώς είμαστε, σκεφτόμαστε ότι τα «βιβλία» ήταν τα ίδια με εκείνα που άλλοτε ονόμαζαν «τούβλα»…

Πάντως οι σχέσεις του asset 1 με τον οίκο “Μητσοτάκη” είναι παμπάλαιες. Κανένα πρόβλημα… Όλα πήγαιναν καλά, λοιπόν, για πολλά χρόνια, κι ούτε η «εθνική ασφάλεια» πονούσε, ούτε ο ψεκασμένος ξενυχτούσε στο τηλέφωνο με τον Κορυδαλλό. Μέχρις ότου…

Το γεγονός, όμως, ότι χρησιμοποιούνται μάλλον μαφιόζικες μέθοδοι απέναντι σε μαφιόζικες πράξεις, αυτή η συμμετρία μεθόδων, μόνο με «αγαθούς σκοπούς» δεν μπορεί να έχει σχέση. Μοιάζει όλο και εντονότερο ότι οι παλιοί «κυβερνοφίλοι» (και ευεργετημένοι…) προσπαθούν να «συμμαζέψουν» τον asset 1 (το πορτοφόλι του· ή την σιωπή του…) χρησιμοποιώντας “ανορθόδοξες μεθόδους”. Και ότι σ’ αυτήν την επιχείρηση δεν αγγίζουν το άλλο θεματάκι, της “εγκληματικής οργάνωσης” στη μπάλα, για να μην εμπλακεί στην προσπάθεια “επαναπατρισμού” του άμεσα και βαριά η π.α.ε. – κάτι που θα είχε πολύ άσχημες συνέπειες (για τους φαιορόζ).

Σου “χαρίζω” αυτό, σου “τραβάω το χαλί κάτω απ’ τα πόδια” στο άλλο… Πολύ νταραβεριτζίδικα αυτά. Όχι;

Ναι, είναι πολλά. Αλλά ποια λεφτά;

Τρίτη 27 Ιούνη. Υπάρχει κι άλλη συμμετρία στο ελληνικό στερέωμα («πάντα εν σοφία εποίησας»!). Όταν ο asset 2, απ’ τα μεσαία ράφια της ρωσικής ολιγαρχίας (και καταλαβαίνει κανείς τι σημαίνει αυτό), έβγαλε μια γλώσσα απ’ την Σαλονίκη ως το Ροστόφ για να γλύψει τον εξοχότατο, αυτός ο τελευταίος δεν θίχτηκε. Κολακεύτηκε. Τα σάλια τα πήρε για χρυσόσκονη· και εκτέθηκε ανεπανόρθωτα, διεθνώς…  Από ιστορική άποψη όμως ο κυρ Ιβάν είχε εμφανιστεί στους στάβλους της δεξιάς (ή, έστω, της συγκυβέρνησής της με το βαθύ πασοκ). Συνεπώς μας παρουσιαζόταν μια αλλαγή βάρκας εκ μέρους του. Ή, έστω, μια μετατόπιση με ρυμουλκό αυτό ακριβώς το βαθύ πασοκ / κράτος, και την πολυδιάστατη πολιτική του.

Το κεφάλαιο, άσπρο ή μαύρο, δεν έχει προκαταλήψεις. Ούτε έχουν τέτοιες οι άνθρωποι που διορίζονται σαν πολιτικές βιτρίνες. Όμως για μόλις δυόμισυ χρόνια στις καρέκλες οι φαιορόζ έχουν δείξει μεγάλη ικανότητα όσμωσης με τις μαφίες. Και μεγάλη αδεξιότητα να την κρύψουν.

Οι προηγούμενοι ήταν ελεεινοί. Επαγγελματίες. Αυτοί οι φαιορόζ λανσάρουν ότι είναι «καθαροί» μόνο επειδή είναι ερασιτέχνες.

Ντόχα

Τρίτη 27 Ιούνη. Να κλείσουν το al Jazeera… Να κλείσουν και την τουρκική βάση… Να κόψουν κάθε σχέση με το ιράν… Να κάνουν και 10 συνεχόμενες κωλοτούμπες στον αέρα: η λίστα των απαιτήσεων του Ριάντ (και των λίγων βασάλων του στη χερσόνησο) απέναντι στην Ντόχα είναι σουρεαλιστική. Θα μπορούσε όμως να έχει συνταχτεί μετά από 2 ή 3 πρωϊνές (μεσημεριανές καλύτερα) «γραμμές». Εκείνη την ώρα όλα είναι δυνατά· αν νοιώθεις ότι έχεις εξουσία.

Η ενδοαραβική κόντρα έχει πάψει να απασχολεί (σίγουρα στα μέρη μας), αφού δεν θα γίνει πόλεμος (που δεν θα γινόταν!). Συνεχίζεται πάντως. Σκοπεύει σε κάτι πραγματικό το Ριάντ; Αν δεν είναι όλα «άσπρη σκόνη» το μόνο λογικό «μετά», όταν θα περάσουν οι 10 ημέρες του σαουδαραβικού τελεσίγραφου στο κατάρ χωρίς αυτό να συνθηκολογήσει, θα είναι… τα ίδια όπως και πριν. Δηλαδή τίποτα σπουδαίο.

Μετά την πρώτη ή και την δεύτερη μέρα του αποκλεισμού του, το σεϊχάτο του κατάρ βρήκε λύσεις για όλα τα προβλήματα: όταν έχεις λεφτά δεν είναι δύσκολο. Η Άγκυρα και η Τεχεράνη, σε συνεννόηση μεταξύ τους, προμηθεύουν το κατάρ όσα έχασε (με το αζημίωτο προφανώς)· συνεπώς το παλάτι του Ριάντ βρυχάται χωρίς να μπορεί να απειλήσει στα σοβαρά.

Το σημαντικότερο: αν όλος ο καυγάς γίνεται με φόντο στο συριακό πεδίο μάχης, τότε πολύ απλά οι φασιστοσεΐχηδες του Ριάντ μπορούν να ανακηρυχτούν losers! H Ντόχα δείχνει ότι πέρασε έγκαιρα στο σωστό στρατόπεδο. Κι αν δεν συμβεί κάτι συνταρακτικό, αρκεί να περιμένει.

Σε μερικές βδομάδες, σε έναν ή δύο μήνες, μπορεί όμως και νωρίτερα, το Ριάντ θα συνεχίζει να έχει νεύρα, αλλά δεν θα έχει τίποτα άλλο στη συρία…

Simplicité

Δευτέρα 26 Ιούνη. Αυτοί οι δύο γκανέζοι ράπερ, ο M3nsa και ο Wanlov the Kubolor, μαζί με τον κιθαρίστα Alex Hunter, μπορεί να μην είναι κάτι σπουδαίο. Απ’ την άλλη μεριά δείχνουν (λέμε) κάτι σημαντικό και παλιό: την φωνή (την ανθρώπινη φωνή) στην εκφραστικότητά της· έτσι ώστε με ελάχιστα επιπλέον όργανα να στήνει την μουσική στα πόδια της. Μακριά από υψηλές τεχνολογικές απαιτήσεις και τα παρόμοια.

“Anaa” λοιπόν. Σε μια περφόμανς που θα στεκόταν σε οποιαδήποτε κορυφογραμμή ή πλατεία του κόσμου.

Καθώς θα ζείτε τον 21ο αιώνα θυμηθείτε: η ανθρώπινη φωνή…

Κι αν χρειάζεται κι άλλη υπενθύμιση, να μία: ο Roger Ridley, στο πεζοδρόμιο, στο μπλουζ Tears on my pillow, κάπου στην California, κάποτε…

(Special αφιερωμένο σ’ όλα τα αλάνια, όλων των δρόμων, παντού και οποτεδήποτε…)

Αφγανιστάν

Δευτέρα 26 Ιούνη. Η «μάνα» της ιμπεριαλιστικής αμερικανικής «αντιτρομοκρατικής» εκστρατείας, απ’ το 2001, το αφγανιστάν, εμφανίζει ζόρικα συμπτώματα – για την Ουάσιγκτον: οι ταλιμπάν κήρυξαν και επίσημα τον πόλεμο κατά του isis, και ο isis ανταπέδωσε.

Η εύκολη εξήγηση, ότι πρόκειται για αναμέτρηση εδαφοκυριαρχίας μεταξύ «φανατικών» ομοϊδεατών, είναι πέρα για πέρα λάθος. Οι ταλιμπάν (πιθανόν με τις κατάλληλες συμβουλές των συμμάχων τους στη Μόσχα και στο Πεκίνο) δρουν σαν η “moderate” («μετριοπαθής») ισλαμική δύναμη στο αφγανιστάν, που εκτός απ’ τον isis έχει μέτωπο και εναντίον της αμερικανοκρατούμενης κεντρικής διοίκησης στην Καμπούλ.

Η Ουάσιγκτον και το Ριάντ χρηματοδότησαν μεν την δημιουργία ενός isis στο αφγανιστάν (για να επικαιροποιήσουν την «αντιτρομοκρατική» αναγκαιότητα της πρώτης) έχοντας όμως σαν πραγματικό στόχο τους ταλιμπάν που επεκτείνουν διαρκώς την εδαφική τους επικράτεια… Αλλά δεν προέβλεψαν ότι και οι ταλιμπάν έχουν σοβαρούς λόγους να είναι «αντι-τρομοκράτες», δηλαδή αντι-isis.

Έτσι, μετά το συριακό πεδίο μάχης του 4ου παγκόσμιου και στο αφγανικό η Ουάσιγκτον βρίσκεται μπλεγμένη στην ίδια την 16χρονη τακτική της, που έχει εν τω μεταξύ ξεπεραστεί. Ο «τρελός σκύλος» στην Ουάσιγκτον μελετάει το πόσο αμερικανικό στρατό θα ξαναστείλει στο αφγανιστάν, εναντίον των ταλιμπάν. Οι οποίοι απ’ τη μεριά τους έχουν τέτοια αυτοπεποίθηση πια ώστε να απαιτούν την πλήρη αποχώρηση των αμερικάνων και των συμμάχων τους απ’ τα αφγανικά υψίπεδα, … «και μετά μπορούμε να αποκαταστήσουμε τις σχέσεις μας».

Εκείνα που έσπειρε η Ουάσιγκτον θερίζει; Αυτό. Είμαστε βέβαιοι ότι ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός έχει ένα σοβαρότατο πρόβλημα σ’ όλη αυτή τη ζώνη του κόσμου: πρέπει να επεξεργαστεί μια εντελώς καινούργια, post-antiterrorism τακτική στρατιωτικών επεμβάσεων… Αλλά αυτό είναι δύσκολο. Και, κυρίως, χρονοβόρο.

Μείζονες και ελάσσονες αντίπαλοι των ηπα έχουν τρυπώσει για τα καλά κάτω απ’ την «αντριτρομοκρατική» κουβέρτα που αυτές ξεδίπλωσαν, και αξιοποιούν υποδειγματικά αυτό το στρατηγικό (ιδεολογικά και πολιτικά) κενό. Ενώ η αλλαγή διοίκησης στις ηπα σημαίνει την αλλαγή «γραμμής», το «καινούργιο» δείχνει δύσκολο να διαμορφωθεί.

Έτσι, το μεν ψόφιο κουνάβι κτυπιέται στο πόστο του· το δε αμερικανικό στρατιωτικο/ασφαλίτικο σύμπλεγμα ψάχνει να βρει μια καινούργια συσκευασία για την δράση του, χάνοντας εν τω μεταξύ «νομιμοποίηση». Ακόμα και εδάφη…

Gig economy

Δευτέρα 26 Ιούνη. Έχει υμνηθεί – σε βαθμό οργανωμένης προπαγανδιστικής εκστρατείας. Η «οικονομία της πρόσβασης» έχει ήδη διαμάντια στο στέμμα της, σύμφωνα τουλάχιστον με τους υποστηρικτές τους. Αλλά όπως έχει ξαναγίνει στο παρελθόν (και θα ξαναγίνει στο μέλλον) οι υπερβολικοί έπαινοι στους πρωτοπόρους κρύβουν τα προβλήματά τους, δημιουργώντας μια ψεύτικη πραγματικότητα (καθόλου αταίριαστο με τους καιρούς).

Η uber έχει γίνει θρυλική: σχεδόν το «μοντέλο». Είναι πράγματι πρωτοπόρα, αλλά ακριβώς γι’ αυτό όχι χωρίς σοβαρά προβλήματα. Που απειλούν να την γονατίσουν.

Ποιο είναι το σοβαρότερο πρόβλημα της uber; Όχι οι παραδοσιακοί επιχειρηματίες (εταιρείες ή «μικροϊδιοκτήτες» α λα ελληνικά) των urban μεταφορών… όχι. Το πρόβλημα βρίσκεται στην καρδιά του project: οι γιωταχήδες που «προσφέρονται» σαν υπεργολάβοι της πλατφόρμας, πρόθυμοι να παράσχουν μεταφορικό έργο (ανθρώπων ή/και πραγμάτων) πληρωνόμενοι «με το κομμάτι», είναι de facto ένα ασταθές εργολαβικό / εργασιακό υποκείμενο. Το οποίο η επιθετική στάση της uber έκανε ακόμα πιο ασταθές: χιλιάδες εμφανίζονται διατεθειμένοι να μπλέξουν σε κάτι που γενικά αγνοούν, αλλά χιλιάδες επίσης αποχωρούν απ’ τις λίστες της uber, θυμωμένοι για τις τακτικές (και την εντατικοποίηση). Στην πραγματικότητα θα μπορούσαν όμορφα κι ωραία να είναι «ευκαιριακοί» – δεν απαιτήθηκε ποτέ κάτι άλλο… Όταν, όμως, το φάσμα των κατηγόρων της uber εμπλουτίζεται από πρώην «συνεργάτες» της, δημιουργείται θέμα.

Το οποίο παίρνει την μορφή … κατρακύλας της μετοχής της. Όπως έγινε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 με την “dot.com economy” έτσι και με την “gig economy” οι θερμές συνηγορίες συνέκλιναν σε κερδοφορίες που εν μέρει μόνο (ή και καθόλου) οφείλονταν στην «πραγματική οικονομία». Κυρίως έβγαιναν απ’ την δημοσιογραφική και χρηματιστηριακή σπέκουλα.

Αρκούν όμως λίγα περιστατικά (του είδους σεξουαλική παρενόχληση σε βάρος πελάτη από οδηγό / εργολάβο της εταιρείας, ή καταγγελίες για εργασιακή εκμετάλλευση από άλλους) για να πάρει η σπέκουλα την αντίθετη φορά. Στην πραγματικότητα αυτό ακριβώς είναι το λογικό να συμβαίνει όταν αγοράζεται και πουλιέται «αέρας». Κι αν η εταιρεία (όπως έγινε…) προσέφερε στους πιο «πιστούς συνεργάτες» τους την δυνατότητα να γίνουν μικρομέτοχοι, η απειλή της «εξαέρωσης» μπορεί να γίνει θαυμάσια μια αυτοεπιβεβαιούμενη προφητεία.

Η gig economy βρίσκεται μπροστά στις «παιδικές αρρώστιες» της: τα μαγαζιά της πρέπει να αποδείξουν ότι είναι κάτι περισσότερο από τζογαδόρικες «καλές ιδέες». Αυτό συνεπάγεται ένα είδος «προσγείωσης» στις ταλαντώσεις της (εν τέλει) εργασιακής πραγματικότητας με την οποία τα gig αφεντικά νόμιζαν ότι έχουν ξεμπερδέψει.

Θα χαρούμε ιδιαίτερα όταν η σύγχρονη εργατική τάξη αρχίσει να εννοεί αυτά τα ζητήματα όχι σαν «κλαδικα ζόρια» αλλά σαν την καπιταλιστικη Αλλαγή Παραδείγματος μέσα στην οποία πρέπει, με ποινή εξαθλίωσης όσο καθυστερεί, να σηκώσει γρήγορα το μπόι της.

Γενικά, συνολικά – και αδιαπραγμάτευτα.