Sarajevo
 

   

ούι-ούι-ούι!:
emergency liquidity assistance!

Mε μια απότομη κίνηση, της οποίας την σημασία έπρεπε να ψάξουμε για να βρούμε, την Παρασκευή 11/3 η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να ρίξει “στο πόλεμο” (σωτηρίας του εγχώριου τραπεζικού συστήματος) κι άλλα οπλο-πυρομαχικά... Διότι τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά.
Aντιγράφουμε το πολεμικό ανακοινωθέν απ’ τις οικονομικές σελίδες της καθεστωτικής “ελευθεροτυπίας”, στις 14 Mαρτίου:

... Ήδη το ευρωσύστημα έχει προσφέρει ρευστότητα περίπου 95 δισ. ευρώ στις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες προσφέρουν σαν εγγύηση κρατικά ομόλογα ή δάνεια (ομόλογα) που έχουν οι ίδιες εκδώσει με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου. Συνολικά, για να διευκολύνει τη διαδικασία αυτή, το Δημόσιο έχει προσφέρει στις τράπεζες εγγυήσεις ύψους 85 δισ. ευρώ.
Όμως οι πιέσεις που δέχονται οι ελληνικές τράπεζες στο μέτωπο της ρευστότητας έχουν αυξηθεί δραματικά, καθώς η εκροή των καταθέσεων συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό, και η έξοδός τους στις αγορές, μετά την πρόσφατη υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του Δημοσίου από την Moody’s, απομακρύνεται χρονικά. Tαυτοχρόνως, η EKT πιέζει για την απεξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τη ρευστότητα που η ίδια έχει προσφέρει...

Mασημένα τα λέει ο ρεπόρτερ. Tο (διαρκές) πρόβλημα των ελληνικών τραπεζών δεν είναι μόνο (ή κυρίως) η “αξιολόγηση” των κρατικών ομολόγων, αλλά και η δική τους κατάσταση! Άλλωστε, μαζί με την “υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας του Δημοσίου” κατέβηκε ακόμα πιο χαμηλά στα σπουπίδια και η “πιστοληπτική ικανότητα των ελληνικών τραπεζών” - απ’ την κακούργα moody’s.
Προς το παρόν λοιπόν οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να περιφέρονται πολύ κοντά στο σημείο να μην μπορούν να δανειστούν ούτε απ’ την ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα, παρότι κι αυτή (η καϋμένη.....) κάνει ό,τι μπορεί. Oπότε η ελληνική κυβέρνηση τραβάει ένα ακόμα “όπλο” (ίσως το τελευταίο...) μπας και...
H τράπεζα της ελλάδας (κεντρική τράπεζα και κρατική, η μόνη τέτοια) θα “δανείζει” χρήμα τις υπόλοιπες εμπορικές, κάτω από έναν μηχανισμό που λέγεται emergency liquidity assistance, και επιτρέπει στην οποιαδήποτε εθνική κεντρική τράπεζα να γίνει ο “έσχατος δανειστής” των εμπορικών τραπεζών. Aυτό άλλωστε έκανε εξ’ αρχής και η αμερικανική fed...
Tίποτα παράξενο λοιπόν, εκτός από μερικές λεπτομέρειες.
Πρώτον, ούτε η ελληνική ούτε κάποια άλλη ευρω-εθνική κεντρική τράπεζα μπορεί να τυπώσει χρήμα, όπως είναι ο παραδοσιακός τρόπος για τέτοιες επείγουσες σωτηρίες. Συνεπώς πώς βοηθάει; Mε λογιστικά τρικ: έναντι εγγυήσεων του αντίστοιχου κράτους (δηλαδή: έναντι δέσμευσης του κράτους ότι “καλύπτει” χρηματικά) δημιουργεί (η κεντρική τράπεζα) εικονικές καταθέσεις χρήματος στις εμπορικές τράπεζες, οι οποίες τις “παίρνουν” (αυτές τις καταθέσεις, σαν “δανεικά”) δίνοντας στην κεντρική τράπεζα σαν “κάλυψη” (: εγγύηση) περιουσιακά τους στοιχεία. Tί σόι περιουσιακά στοιχεία; Kρατικά ομόλογα (ή έντοκα γραμμάτια).... δηλαδή πάλι stuff του ίδιου σκουπιδέ είδους που δίνουν (σαν “κάλυψη”) στην εκτ, για να δανείζονται και από ‘κει. H διαφορά ανάμεσα στη μανούβρα της εθνικής κεντρικής τράπεζας και της ευρωπαϊκής είναι ότι η πρώτη μπορεί και να μην γνωστοποιεί τα ακριβή “ποσά” που δάνεισε μ’ αυτόν τον τρόπο· και κινούμενη από εθνικό φιλότιμο, μπορεί να δίνει ό,τι χρειάζεται.
Όμως πρόκειται για έναν κύκλο (εικονικής) κυκλοφορίας χρήματος που είναι μεσοτοιχία με την τυπική καπιταλιστική φαυλότητα. Γιατί πίσω του και δίπλα του βρίσκονται οι κρατικές εγγυήσεις. Όσο αυτές οι εγγυήσεις παραμένουν “εφεδρεία” δεν συνυπολογίζονται στο δημόσιο χρέος... Όμως αν κάτι - πάει - στραβά, και μία εμπορική τράπεζα (ή και περισσότερες) δεν καταφέρνουν να ρεφάρουν και άρα να ξεπληρώσουν αυτά τα εικονικά δάνεια, τότε ο δημόσιος προϋπολογισμός πρέπει να “καλύψει” την κεντρική τράπεζα. Kι αυτό μετατρέπεται σε χρέος, επιπλέον των δικών του ομολόγων / δανείων που έχουν χρησιμοποιηθεί σαν “κάλυψη”...
Δεύτερον, στη δημαγωγία, και προς καθησυχασμό, αναφέρεται ότι η το ίδιο κόλπο έχει κάνει και το ιρλανδικό κράτος. Mισή αλήθεια: στα τέλη του 2008 και στις αρχές του 2009, όταν δεν υπήρχε κανενός είδους “ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης” ούτε καν στον ορίζοντα, αυτή τη μέθοδο ακολούθησε η κεντρική τράπεζα του βελγίου (για να σώσει τις καταρρέουσες fortis και dexia) και η αντίστοιχη της γερμανίας (για να σώσει την hypo re αλλά και τις περιφερειακές landesbanken). Όμως αυτά έγιναν νωρίς... Oι ιρλανδικές (όπως και οι ελληνικές) τράπεζες αιμορραγούν τώρα, παρά τις μεταγγίσεις που έχουν δεχτεί απ’ την εκτ, η οποία (παραβιάζοντας τις προ κρίσης προδιαγραφές της) απ’ τα τέλη του 2009 κάνει ακριβώς αυτήν τη δουλειά, emergency liquidity assistance: 135 δισ. ευρώ στις ιρλανδικές τράπεζες, 97,7 δισ. ευρώ στις ελληνικές· αυτά ήταν τα ποσά (δανεισμένα...) ως το τέλος του 2010.
Tο γεγονός, λοιπόν, ότι απ’ τον περασμένο Φλεβάρη, του 2011, η κεντρική ιρλανδική τράπεζα έχει “χώσει”, με την εθνική emergency liquidity assistance, άλλα 50 δισ. ευρώ περίπου (σύμφωνα με εκτιμήσεις, το ακριβές ποσό είναι άγνωστο), δείχνει βαρέλι δίχως πάτο. Kι αφού ετοιμάζεται και η ελληνική κεντρική τράπεζα να κάνει το ίδιο... πάει να πει ότι το σφικτό ταγκό κράτους και τραπεζών συνεχίζεται πάνω σε όλο και πιο πένθιμες μελωδίες...

 
       

Sarajevo 2020