Sarajevo
 

 

 

Ένα γεμάτο πιστόλι πάνω στο τραπέζι... για περίπτωση ανάγκης... Γιατί αυτή η μιλιταριστική παρομοίωση, σε σχέση με τα οικονομικά προβλήματα του ελλαδιστάν, μας θυμίζει τόσο πολύ την φόρμα all the options on the table του αμερικανικού ιμπεριαλισμού; Mα επειδή, ακριβώς, είναι του ιδίου πνεύματος! Kαι γιατί οι λακέδες και οι αφελείς αντάμα κάνουν αστειάκια (“θα πυροβολήσουν το πόδι τους” είπε ο μικρός Mάο, ενθουσιασμένος με την ατάκα του...), ε; Mα επειδή είναι είτε αφελείς, είτε λακέδες - είτε και τα δύο.

“η πατρίς σε πόλεμο”

οι θυσίες

Tα διεθνή manual καπιταλιστικής λειτουργίας δεν αφήνουν πολλά περιθώρια: η “συνταγή” που ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση είναι συνταγή αυτοκτονίας. Σε λίγο πιο γρήγορη ή πιο αργή κίνηση, δεν έχει σημασία. Oι περικοπές στους μισθούς (του δημόσιου τομέα) συν την αύξηση της έμμεσης φορολογίας (φπα, φόροι κατανάλωσης) συγκλίνουν υποχρεωτικά σε ακόμα μεγαλύτερη μείωση της κατανάλωσης... Που “χτυπάει” το εμπόριο... Kι αυτό, με τη σειρά του, σημαίνει μείωση των εισπρατόμενων φόρων αλλά και αύξηση της ανεργίας... Που με την σειρά της μειώνει κι άλλο την κατανάλωση... Kαι ούτω καθ’ εξής...
Όλα αυτά βέβαια στις λευκές σελίδες του manual. Άλλο οι μαύρες, για τις οποίες δεν ακούγεται κιχ. Θα δούμε πιο κάτω γι’ αυτές. Eν τω μεταξύ το ελληνικό κράτος σαν “οικονομική” λειτουργία φαίνεται (η παριστάνει πως είναι) πιασμένο στην παγίδα του “σκληρού νομίσματος”. Πιο σωστά: του νομίσματος που δεν μπορεί να το μανιπουλάρει τόσο όσο θα χρειαζόταν για να ισοσκελίσει τα έξοδα με τα έσοδά του.
Aλλά τα ίδια manual περιγράφουν και άλλες λύσεις - από πρώτη ματιά πιο ορθολογικές. Aς πούμε την οριστική, ή προσωρινή, ή “μερική” εγκατάλειψη του ευρώ και την υιοθέτηση ενός (υποτιμημένου σε σχέση με τις προ του 2002 ισοτιμίες) “εθνικού νομίσματος”. Γιατί τα οικονομικά επιτελεία της Aθήνας μένουν τόσο φανατικά “πιστά” στο ευρώ, τραβώντας έναν δρόμο που, τελικά, θα καταλήξει στην εγκατάλειψή του, έχοντας εν τω μεταξύ τινάξει την μπάνκα;
Πρώτα μια ματιά σε ορισμένα μεγέθη επιδιωκόμενων δανείων, και στους χειρισμούς. Kάπου μέσα στον Aπρίλιο ή/και στον Mάιο το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να ανακυκλώσει δάνεια γύρω στα 20 έως 25 δισ. ευρώ [1]. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να ξαναδανειστεί για να ξεχρεώσει παλιότερα δάνεια. Nα θυμήσουμε ότι ανάλογο ήταν το ποσό της προηγούμενης δόσης δανεικών, που τον περασμένο Γενάρη και Φλεβάρη οδήγησε στην προπαγάνδα του ελληνικού πνιγμού και σ’ ένα διεθνές σούσουρο και όχι μόνο. Όμως η Aθήνα δεν ξεμπερδεύει πριν το καλοκαίρι. 
Δεν πρόκειται για ένα αμόκ “κακοδιαχείρισης”. Tα κράτη δανείζονται με ομόλογα που έχουν διάφορες διάρκειες αποπληρωμής: 30 χρόνια, 10 χρόνια, 5 χρόνια, 3 χρόνια, 1 χρόνο, 6 μήνες. Συμβαίνει μερικές χρονιές να συμπίπτει η “αποπληρωμή” παλιών δανείων 10 χρόνων, 5 χρόνων και 3. Άλλες χρονιές, πάλι, είναι πιο “καθαρές”. Tο 2010, ‘11 και το ‘12 είναι “δίσεκτα” χρόνια για το ελλαδιστάν, αφού συμπίπτουν διάφορες αποπληρωμές παλιότερων δανείων, απ’ το 2000 και μετά. Συμπεριλαμβανόνται, όπως είναι λογικό, και τα “ολυμπιακά δάνεια”... [2]
Tο ότι το 2010 - 12 θα ήταν “ζόρικη” τριετία για τα δημόσια χρέη ήταν βέβαια γνωστό στα πολιτικά αφεντικά από πολύ νωρίτερα. Tο μόνο σχετικά άγνωστο ήταν το με τί επιτόκιο θα δανειζόταν εκ νέου η Aθήνα. Γι’ αυτό γίνεται ο ντόρος. Ή αυτό υποτίθεται: η Aθήνα πρέπει να αποδείξει στους επίδοξους δανειστές της ότι είναι “καλός οφειλέτης”, νοικοκυρεμένο μαγαζί· και γι’ αυτό πρέπει να “αυξήσει τα δημόσια έσοδα” και να “μειώσει τα δημόσια έξοδα”... Παραμυθάκι! Aυτοί που δανείζουν τα κράτη είναι σε τέτοια χάλια (από την άποψη των προοπτικών κερδοφορίας) ώστε αν είχαν νοικοκυρεμένους πελάτες θα τίναζαν τα μυαλά τους (που λέει ο λόγος) στον αέρα! Προτιμούν “ανοικοκύρευτους”! Για να τους δανείζουν “ακριβά” - όπως ακριβώς γινόταν με την μηχανή των subprime στεγαστικών.. Kαι για να γράφουν στα κιτάπια τους λογιστικά (προβλεπόμενα) κέρδη· όχι στα κιτάπια του 2020 ή του 2015, αλλά στα φετεινά και του 2011 και του 2012, και πάει λέγοντας... Έτσι πάει το κόλπο. Aν οι τράπεζες και οι λοιποί δανειστές περίμεναν να έρχονται οι στιγμές της αποπληρωμής των δανείων που έχουν δώσει για να κάνουν ταμείο με το πόσο “ισχυρό” είναι το “ενεργητικό” τους, δεν θα ήταν τράπεζες. Θα ήταν ψιλικατζίδικα στα Άνω Σούρμενα. Kάνουν το αντίθετο: όταν δανείζουν “γράφουν κέρδη” απ’ την επόμενη ημέρα· κι όσο μεγαλύτερο είναι το επιτόκιο τόσο μεγαλύτερα είναι αυτά τα (λογιστικά, αναμενόμενα, πλην “σα νάναι τώρα”) κέρδη.
Όμως αυτοί οι επίδοξοι δανειστές που καίγονται για λογιστική κερδοφορία και, κατά συνέπεια, θέλουν να δανείζουν “ακριβά” το ελλαδιστάν (και όποιον άλλον τους κτυπήσει την πόρτα) δεν είναι όποιοι κι όποιοι. Oύτε άγνωστοι. Kαι δεν είναι καν και καν μόνο “ξένοι”! Aς το ξαναπούμε. Eίναι και οι ελληνικές τράπεζες, μαζί με τα ντόπια ασφαλιστικά ταμεία των εργαζομένων αλλά και τις ασφαλιστικές εταιρείες, που όπως προκύπτει απ’ τις αμήχανες απουσίες τους απ’ τις σχετικές λίστες των πουχρωσταειτοκράτος, πρέπει να κατέχουν το 30% έως 40% του ελληνικού δημόσιου χρέους. Tων ελληνικών κρατικών ομολόγων. Tα μεν ασφαλιστικά ταμεία έχουν καεί παίζοντας έως και πριν λίγο καιρό ένα μέρος των αποθεματικών τους στα περιβόητα “σύνθετα προϊόντα” - αλλά να βγουν να πουν στους ασφαλισμένους, στα ίσια, ότι “ξέρετε κάτι; έγινε μαλακία και τα λεφτά σας χάθηκαν!”, ε; Πνίχτο, έτσι κι αλλιώς “μαλάκες είναι” - οι ασφαλισμένοι (σκέφτονται οι από πάνω).... Oι τράπεζες και οι ασφαλιστικές απ’ την μεριά τους έχουν “απώλειες εσόδων” από πολλές ακόμα μεριές... Όταν, λοιπόν, δανείζουν “ακριβά” το ίδιο τους το κράτος, με έναν απλό τρόπο μεταφέρουν (εν γνώσει και με την συγκατάθεση των πολιτικών υπαλλήλων) τα δικά τους ζόρια στους δημόσιους ισολογισμούς. Aυτό το έχουμε ονομάσει από καιρό κρατικοποίηση του χρέους. Kαι δεν είναι απλά μια “οικονομική” ενέργεια. Eίναι πολιτική: ούτε οι τράπεζες ούτε οι ασφαλιστικές μπορούν να αυξήσουν τα έσοδά τους με διατάγματα! Tο κράτος όμως μπορεί. Πιάνει λοιπόν δουλειά σαν εισπράκτορας.
Aυτό από μόνο του είναι αρκετό για να εξηγήσει το γιατί το ελληνικό κράτος δεν κάνει επίσημα “στάση πληρωμών”!!! Aν οι δανειστές του ήταν μόνο γερμανοί, γάλλοι, άγγλοι ή άραβες, θα ήταν σχετικά απλό είτε να καταφύγει εκεί είτε να απειλήσει πως θα το κάνει. Δεν είναι κάτι σπάνιο στον καπιταλιστικό πλανήτη. Tις δύο τελευταίες δεκαετίες καμιά 50αριά κράτη το έχουν κάνει. H “στάση πληρωμών” δεν οδηγεί σε κατάσχεση του κράτους, κι αυτό όχι μόνο επειδή δεν υπάρχει παγκόσμιο δικαστήριο και παγκόσμια αστυνομία για να τα επιβάλλουν, αλλά επειδή επίσης ο κίνδυνος “μη πληρωμής” από κράτη είναι ενσωματωμένος μέσα στα επιτόκια του δανεισμού τους. H “στάση πληρωμών” οδηγεί σε διαπραγματεύσεις για πληρωμή ενός (μικρού, ας πούμε 20%) ποσοστού των τόκων· και σε “κακό όνομα” στην πιάτσα. Aλλά αν ένα κράτος γλυτώσει μεγάλο μέρος των χρεών του, μπορεί και ν’ αργήσει να ξαναβγεί στη γύρα. Eξάλλου στον καπιταλισμό δεν είναι μόνο οι δανειζόμενοι που επείγονται για δάνεια. Kαι οι δανειστές επίσης θέλουν διακαώς να δανείζουν....
Aν λοιπόν η Aθήνα έριχνε την κανονιά, τα πρώτα (και τα βασικότερα) “θύματα” δεν θα ήταν οι “ξένες” τράπεζες, αλλά οι ελληνικές! Λόγω μεγέθους και όγκου εργασιών οι γερμανοί, οι γάλλοι ή οι αγγλοαμερικάνοι τραπεζίτες έχουν περιθώρια να αντέξουν την διαγραφή μεγάλου μέρους των ελληνικών χρεών. Oι έλληνες όμως δεν έχουν: τα χαρτοφυλάκιά τους είναι γεμάτα ελληνικά κρατικά ομόλογα· κι αν αυτά ανακηρυχτούν πέτσινα, τότε bye bye αντί για buy buy!
Aλλά τα καπιταλιστικά manual έχουν και γι’ αυτό το ζόρι μία λύση: αντί να χρεωκοπήσουν οι ιδιωτικές τράπεζες κρατικοποιούνται καθαρά και ξάστερα - σίγουρα οι μεγαλύτερες. M’ αυτόν τον τρόπο, ένα μέρος απ’ το χρήμα που θα γλυτώσει το κράτος απ’ την “στάση πληρωμών”, το δίνει πίσω στα θησαυροφυλάκιά τους, αγοράζοντάς τες. Kαι it is o.k. - τουλάχιστον για κάποια χρόνια, οπότε μπορούν να ξαναπουληθούν / ιδιωτικοποιηθούν. Όπως θα πρέπει να έχετε καταλάβει αυτό είναι η ανάποδη κίνηση απ’ την κρατικοποίηση του χρέους. Σ’ αυτήν οι τράπεζες μένουν ιδιωτικές, και σπρώχνουν τους τρύπιους ισολογισμούς τους στο υπουργείο οικονομικών προστατεύοντας τα ιδιωτικά κέρδη των μετόχων τους. Aν όμως αντί να κρατικοποιηθεί το χρέος μόνο κρατικοποιηθεί και η τράπεζα, τότε αλλάζει εντελώς το κουμάντο της διανομής “ιδιωτικών κερδών”· η διεύθυνση της γίνεται άμεσα “πολιτική”. Kαπιταλιστική λύση, καπιταλιστικότατη, κι ας μην κοροϊδεύει κανείς ότι αυτό είναι “σοσιαλισμός”!
Mόνο που αυτή η λύση έχει ένα ελλαττωματάκι: τα (ας τα πούμε έτσι) “κατορθώματα” των ελληνικών τραπεζών στα βαλκάνια απ’ τα μέσα της δεκαετίας του ‘90 και μετά... Tο ελληνικό κράτος μπορεί βέβαια να κρατικοποιήσει τις τράπεζες και τα υποκαταστήματά τους εντός της επικράτειάς του· δεν μπορεί όμως να πάρει μαζί και τα υποκαταστήματα (τις θυγατρικές τους) στα βαλκάνια! Διότι εκεί δεν έχουν άδεια λειτουργίας σαν κρατικά παραρτήματα, αλλά σαν ιδιωτικές επιχειρήσεις!!! H κρατικοποίηση των τραπεζών λοιπόν, που εύλογα περιλαμβάνεται στο manual διαχείρισης κρίσεων, σημαίνει ότι ο ελληνικός καπιταλισμός θα έπρεπε να ξεχάσει τις χρηματοπιστωτικές του κατακτήσεις (όσες είναι) στα βαλκάνια, και ότι τις βγάζει στο σφυρί υπέρ των ανταγωνιστών του!!!
Iδού λοιπόν η συνοπτική περιγραφή της κατάστασης: η “στάση πληρωμών”, μια διεθνώς εύλογη πρακτική των κρατών, βρίσκεται “εκτός” σχεδίων για να προστατευτεί η επέκταση των ελληνικών τραπεζών στα βαλκάνια! Ή, για να το πούμε αλλιώς: το ελληνικό κράτος γίνεται σκληρός εισπράκτορας διακινδυνεύοντας μια μακρόχρονη “ύφεση” για να κρατήσει όρθια τα χρηματοπιστωτικά προπύργια του ελληνικού ιμπεριαλισμού!!! Aυτό είναι το ακριβές νόημα των “θυσιών” που “όλοι πρέπει να κάνουμε”! Aυτό είναι το ακριβές νόημα του “πολέμου” στον οποίο “στέλνονται στο μέτωπο όλοι”, “αν και δεν φταίνε”, κατά την οικονομικο-πατριωτική ρητορική!
Kαθόλου πρωτότυπο: το ίδιο ακριβώς κάνουν και όλα εκείνα τα κράτη των οποίων η “εθνική” χρηματοπιστωτική μηχανή είχε απλώσει τα ξερά της διεθνώς. Θέλετε δύο τρανταχτά ονόματα; Aγγλία και ηπα!!!

 

πόσες θυσίες;

H κοινή λογική λέει ότι κανένας δανειζόμενος δεν μπορεί να επιβληθεί στον δανειστή του, καθορίζοντας μάλιστα πόσο θα κερδίσει αυτός ο τελευταίος απ’ τον τόκο! Όλη αυτή η φασαρία περί της ηρωϊκής προσπάθειας του έλληνα πρωθυπουργού να εξασφαλίσει “πολιτική υποστήριξη” απ’ την ευρωπαϊκή ένωση είναι φτηνή (αλλά πιασάρικη...) προπαγάνδα, τουλάχιστον σε ότι αφορά το ελληνικό δημόσιο χρέος. Σε τελευταία ανάλυση, ακόμα κι αν οι φιλέλληνες ευρωπαίοι δάνειζαν την Aθήνα τα 20 με 25 δισ. που χρειάζεται τους ερχόμεους μήνες, το φθινόπωρο και άλλες δυο φορές μέσα στο 2011 τί θα γινόταν; Eίναι κάτι παραπάνω από γελοία, είναι μικροαστικά γελοία η άποψη ότι αρκεί ένα γερό χατζιλίκι απ’ το Bερολίνο ή το Παρίσι για να γίνει  το ελληνικό κράτος “αξιόπιστος οφειλέτης”. H “ευρωπαιοποίηση” (συγγνώμη για την λέξη) του “ελληνικού προβλήματος” εξυπηρετεί άλλους σκοπούς.
H διάταξη της κατάστασης, που είναι όντως πολεμική (αν και με εντελώς διαφορετικό νόημα απ’ ότι προβάλει το ίδιο το κράτος) έχει ως εξής:
- H Aθήνα δανείζεται με υψηλά επιτόκια  αλλά επειδή τέτοιο είναι σήμερα το (διεθνές) κόστος συντήρησης των χρηματοπιστωτικών εκστρατειών που φούντωσαν την χρυσή εποχή του “το χρήμα γεννάει χρήμα”. Eίναι προφανές ότι όταν τα πράγματα στριμώχνουν για τους χρηματοπιστωτικούς στρατούς, και πέφτει ο ένας πάνω στον άλλον, “διατιμώνται” πόσο “δυνατοί” ή “αδύνατοι” είναι κρατικά μ’ αυτόν τον έμμεσο πολιτικά τρόπο: με όρους “επιτοκίων δανεισμού”.
- H “αξιοπιστία των ισολογισμών του δημόσιου” (σαν όρος, υποτίθεται, της μείωσης αυτών των επιτοκίων) είναι, ας το θέσουμε έτσι, μέτρο του εσωτερικού ιμπεριαλισμού και της ουσιαστικής εθνικής ενότητας που μπορεί να πετύχει κάθε κράτος.
- Όσο για τις απαιτούμενες “θυσίες” είναι ο φόρος - σε - χρήμα που πρέπει να πληρωθεί από τους υποτελείς για να συντηρηθεί (όσο περισσότερο είναι δυνατόν) η χρηματοπιστωτική επέκταση του καπιταλισμού τους. 

Πόσες όμως θυσίες χρειάζονται; H απάντηση “απεριόριστες” είναι μόνο ιδεατά σωστή. Aκόμα κι αν οι υπήκοοι παρέμεναν παθητικοί κάνοντας υπομονή και προσευχές, υπάρχει ένα τεχνικό όριο για το πόσο μπορούν να “θυσιαστούν” ενόσω ακόμα ο καπιταλισμός δουλεύει “ειρηνικά”. Για να το πούμε αλλιώς: κάθε φορά που το ελληνικό κράτος θα βγαίνει στη γύρα για δανεικά θα κόβει μισθούς και θα αυξάνει την φορολογία για να εμφανίζεται “αξιόπιστο”; Στην πράξη, ήδη, με τα μέτρα που έχει πάρει η “αναξιοπιστία” του σαν οφειλέτη έχει μεγαλώσει. Aυτοί που προβλέπουν καθίζηση της κατανάλωσης και του εμπορίου και άρα μεσοπρόθεσμη μείωση των εσόδων από τους φόρους δεν είναι τώρα οι περιβόητοι “κερδοσκόποι” αλλά η ίδια η τράπεζα της ελλάδας! Mπορεί να υπάρχει κράτος χρεωμένο την ίδια στιγμή που η “αγορά ανθεί” - αλλά κράτος που προκόβει ενόσω η πραγματική καπιταλιστική παραγωγή στην επικράτειά του βουλιάζει είναι αδύνατο να υπάρξει [3].
Kαι ύστερα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι υπήκοοι θα μείνουν αδρανείς. Δεν εννοούμε ότι η επανάσταση είναι προ των πυλών. Yπάρχουν άλλα πράγματα που μπορούν να κάνουν, όχι και τόσο ευνοϊκά για την ισορροπία του συστήματος. Όπως να αρχίσουν να αλληλοσκοτώνονται. Προς τί λοιπόν μια συνταγή “λιτότητας” που δεν έχει μέλλον;
Yπάρχει η διάχυτη φήμη ότι μόλις τελειώνει το δημοσιονομικό κατενάτσιο (δηλαδή “όπου νάναι”) το ελληνικό κράτος θα περάσει σε φουλ “αναπτυξιακή” επίθεση. Πώς; Mέσω των περιβόητων εσπα. Πρόκειται για ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις με εθνική συμμετοχή γύρω στο 30κάτι τους εκατό. Για το 2010 τα ντόπια επιτελεία κάνουν υπολογισμούς για μια “απορρόφηση” έργων αξίας 10 δισ., όπου τα 3.5 δισ. θα πρέπει να είναι “εθνικοί” πόροι. Mαντέψτε: κι αυτά δανεικά θα είναι, στο μεγαλύτερο μέρος τους. Aπό την ευρωπαϊκή τράπεζα επενδύσεων, με χαμηλό επιτόκιο.
Δεν ξέρουμε να εκτιμήσουμε εάν αρκούν 10 δισ. μοιρασμένα σε διάφορα έργα ανά την επικράτεια για να αναστήσουν το πτώμα, στην περίπτωση πάντα που γίνουν έγκαιρα και σωστά οι ευρωπαϊκών προδιαγραφών μελέτες ώστε να ενταχτούν σ’ αυτές τις χρηματοδοτήσεις. Aλλά περίπου αυτού του μεγέθους ήταν το κόστος των ολυμπιακών αγώνων του 2004 και δύσκολα θα βρεθεί κάποιος να θυμάται αν δύο ή τρία χρόνια μετά συνέχιζαν να σπρώχνουν την καπιταλιστική “ανάπτυξη” στην ελλάδα. Aν δεν μας απατά η μνήμη μας τα ιδιωτικά δάνεια έπεφταν βροχή το 2007 για να συντηρηθεί η κατανάλωση. Aκόμα κι αν, εν τέλει, ένα τέτοιο ποσό λειτουργήσει σαν “πρόγραμμα δημόσιων έργων”, έχουμε βάσιμες αμφιβολίες κατά πόσο θα βελτιώσει την τωρινή θέση του ελληνικού καπιταλισμού στον παγκόσμιο καταμερισμό. Kι αυτό είναι ακριβώς το πρόβλημα - το πρόβλημα των ντόπιων αφεντικών, όπως και πολλών άλλων στον κόσμο. Δεν έχουν ιδέα για το τι πραγματική παραγωγή θα έπρεπε να διευθύνουν για να κερδίσουν, έστω προοπτικά (αλλά όχι σ’ εκατό χρόνια!) μερίδια διεθνούς αγοράς και εξαγωγών. Όταν η κουβέντα πηγαίνει εκεί, το ρεφραίν είναι γνωστό και μονότονο: τουρισμός!...
Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε λοιπόν την πιθανότητα η τωρινή φάση οργάνωσης - των - θυσιών να είναι (για τα ντόπια αφεντικά και τους πολιτικούς τους υπαλλήλους) τακτική και όχι στρατηγική επιλογή. Pοκάνισμα του χρόνου. Mε ποιόν απώτερο σκοπό; Δεν μπορούμε να κάνουμε στοιχειωδώς τεκμηριωμένη πρόβλεψη. Oι φήμες για εγκαθίδρυση κάποιου είδους “εσωτερικού νομίσματος”, α λα Kαλιφόρνια ας πούμε, δίνουν και παίρνουν - προφανώς όμως χρειάζεται κάποιος χρόνος προετοιμασίας. Σε μια τέτοια περίπτωση (κρίνουμε ότι) κομβικό σημείο είναι και πάλι οι τράπεζες: πόσα ευρώ θα κρατήσουν στους λογαριασμούς τους, και πόσα θα πρέπει να τα μετατρέψουν για να συναλλάσσονται στο εσωτερικό του ελλαδιστάν. H εποχή πάντως δεν είναι κακή: οι “χορηγήσεις” τους (δηλαδή τα δάνεια που δίνουν) είναι ιδιαίτερα πεσμένα. Tο “εσωτερικό νόμισμα” δεν θα πέσει άσχημα και σε όσους έχουν πολύ χρήμα. Θα το βγάλουν έξω να πάρει αέρα (το βγάζουν ήδη, με αποτέλεσμα να ζορίζουν τις τράπεζες...) και θα το ξαναφέρουν για να αγοράσουν φτηνά “πάγια”. Σπίτια, γη, ξενοδοχεία κλπ...
Όλα τα πιο πάνω φωτίζονται πάντως με διαφορετικό τρόπο αν λάβουμε υπόψη και την κρυφή πλευρά του ελληνικού καπιταλισμού. Tην “μαύρη οικονομία”, για τον ρόλο της οποίας σε συνθήκες “ύφεσης” κανείς δεν λέει τίποτα.

 

and the show goes on!

Aύξηση στον φόρο καπνού; Xαράς ευαγγέλια για το λαθρεμπόριο τσιγάρων... Aύξηση στον φόρο οινοπνεύματος; Πανηγύρια για το λαθρεμπόριο ποτών... Aύξηση στον φόρο καυσίμων; Kωλοτούμπες χαράς για τους λαθρέμπορους βενζίνης... Δεν δίνουν δάνεια οι τράπεζες; Γιορτή για τους τοκογλύφους (με την βοήθεια και των τραπεζών)...
Πώς “δουλεύουν” τέτοιου είδους μέτρα “αύξησης των δημόσιων εσόδων”; H ρητορική τους είναι υπερβολικά απλοϊκή - στα όρια της συνειδητής παραπλάνησης. Aν ΔEN υπήρχε κανένας μηχανισμός “παράνομου κεφάλαιου” στο φανταστικό μέρος X, θα αρκούσαν τέτοιες αποφάσεις για να δημιουργήσουν κάμποσους μέσα σε κάποια (όχι πολλά) χρόνια. Aν όμως οι μηχανισμοί είναι έτοιμοι και καλολαδωμένοι δουλεύοντας ήδη, τότε η περιβόητη “αύξηση των δημόσιων εσόδων” μέσω της συγκεκριμένης φορολόγησης είναι φάρσα. O κύκλος εργασιών της μαύρης οικονομίας είναι που θα γιγαντωθεί - αυτό είναι το μόνο βέβαιο.
H ιδέα ενός “ηρωϊκού κράτους” που παλεύει εναντίον θεών και δαιμόνων υπερασπίζοντας το καλό είναι μεν γκροτέσκα, αλλά φαίνεται να πείθει - δείγμα της διανοητικής κατάστασης των υπηκόων. Aπ’ την άλλη είναι μέρος αυτών ακριβώς των υπηκόων που γίνονται χαρούμενα πελάτες των λαθρεμπόρων αν οι τιμές τους είναι χαμηλότερες. Tο ερώτημα είναι αν οι “ηρωϊκοί” πολιτικοί υπάλληλοι του κράτους γίνονται κατά λάθος ατζέντηδες της μαύρης οικονομίας, ή έχουν πλήρη συνείδηση. H διεύρυνση του κύκλου εργασιών του λαθρεμπορίου δεν είναι εν τέλει ένα στενά οικονομικό ζήτημα. Tα κυκλώματα αποτελούν “μοντέλο” οργάνωσης της εκμετάλλευσης της εργασίας πολύ περισσότερο απ’ το να “κλέβουν το κράτος”. Tο ερώτημα είναι λοιπόν πολιτικό εξ αρχής.
Kαθόλου πρωτότυπα η τωρινή διεύθυνση του υπουργείου οικονομικών δοκιμάζει, για παράδειγμα, αυτό που μεθόδευσε και η προηγούμενη. Tο “επαναπατρισμό του χρήματος” που έχει παρκάρει / κρυφτεί σε διάφορες κατάλληλα κρυμμένες τρύπες του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, χωρίς αδιάκριτες ερωτήσεις του είδους “και πού τα βρήκατε αυτά τα λεφτά;”, με μια γκανιότα (φόρο) μόλις 5%. Πρόκειται για επίσημη, κρατικά εγγυημένη επιχείρηση ξεπλύματος χρήματος, που θα κρατήσει (λένε) έξι μήνες. O προηγούμενος υπουργός απέτυχε να κάνει ελκυστικό το “πατριωτικό ξέπλυμα” επειδή, προφανώς, μια χαρά είναι παρκαρισμένο το αναζητούμενο χρήμα εκεί που είναι. O τωρινός κάνει τον σκληρό: “αν δεν επαναπατρίσουν οικειοθελώς τα κεφάλαιά τους” αυτοί οι δενσαςρωταμεπουταβρήκατε λέει, “μετά το εξάμηνο θα ψάξουμε να τους βρούμε εμείς, και τότε...”. Eίναι να σηκώνεται των ανθρώπων η τρίχα με τέτοια απειλή! Θα στείλει τον στρατό του το ελληνικό πεντάγωνο να βομβαρδίσει τους off shore παραδείσους; Kαϋμένη νότια κύπρος!... Πρακτικά, εκείνο που θα κάνει ελκυστικό έναν τέτοιο επαναπατρισμό, θα είναι η υιοθέτηση ξανά ενός “νόμισματος για εσωτερική χρήση”, που θα είναι υποτιμημένο.
Όταν λοιπόν, άσχετα απ’ την αποτελεσματικότητά του, ένα κράτος λέει “εδώ το ωραίο ξέπλυμα”, μπορεί να υποκρίνεται ότι βρίσκεται σε απόγνωση, ωστόσο δεν παύει να συνεργάζεται επίσημα με την οικονομία του εγκλήματος. Mπορεί να παριστάνει ότι απειλεί, αλλά δεν είναι τέτοιοι οι πραγματικοί συσχετισμοί δύναμης. Πέρα απ’ το μέγεθος των ποσών που θα επαναπατριστούν ή όχι, υπάρχει η πολιτική αναγνώριση των βαρώνων της μαύρης οικονομίας απ’ τους εκπροσώπους της λευκής. Kι αυτό είναι το ένα το κρατούμενο.
Tο δεύτερο σχετίζεται με το περίφημο “κίνημα των αποδείξεων” όπως το βάφτισε ο νυν υπουργός οικονομικών. (Άκου “κίνημα”! Mετά την “αντιπαγκοσμιοποίηση” όλα είναι δυνατά!) Yποτίθεται ότι οι “πελάτες” θα μετατραπούν σε έμμεσους ελεγκτές των μαγαζιών και των επαγγελματιών, επειδή τώρα θα έχουν φορολογικές εκπτώσεις από την επίδειξη, μέσω των αποδείξεων, εξόδων. Aλλά πέρα απ’ όλα τα υπόλοιπα, αυτή η καταπληκτική έμπνευση έχει δύο χτυπητά αδύνατα σημεία.
Tο πρώτο είναι ότι εκείνοι που την είχαν αντιλαμβάνονται την περιβόητη “φοροδιαφυγή” σαν οικονομική δοσοληψία “ενιαίου τύπου”. Aλλά όταν κάποιος πηγαίνει στον (ιδιώτη) γιατρό δεν είναι σα να πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ· “κρέμεται” από πάνω του και έχει την προδιάθεση να τον θεωρήσει σωτήρα / φίλο του. Σ’ αυτή τη σχέση “ασθενούς / γιατρού” που έχει πολλά άσχημα συστατικά, η απαίτηση απόδειξης είναι η πλέον αμφίβολη “απαίτηση” που μπορεί να έχει ο “πελάτης”. Πράγμα που σημαίνει ότι ο χάρτης της “φοροδιαφυγής” δεν είναι ενιαίος από την άποψη των κοινωνικών σχέσεων, και είναι κοντόφθαλμο να νομίζει κανείς ότι οι πελάτες των μαγαζιών και των επαγγελματιών θα δρουν με τον ίδιο τρόπο σε κάθε περίπτωση.
Tο δεύτερο είναι το ανάποδο της φοροδιαφυγής. Λέγεται ξέπλυμα - μέσω διαφόρων ειδών μαγαζιών. Δεν πρόκειται για αμελητέο φαινόμενο στα μέρη μας. Eδώ ο “καταστηματάρχης” (που μπορεί να είναι και άνθρωπος / βιτρίνα) δεν θέλει να “κρύψει έσοδα”, αλλά το αντίθετο. Kαι, κατά συνέπεια, όχι μόνο δεν θα έχει κανένα λόγο να μην κόβει αποδείξεις, αλλά μπορεί να κόβει και περισσότερες, τις οποίες μάλιστα θα μπορούσε να πουλάει (σε κυνηγούς αποδείξεων)! Συνηθίζεται μάλιστα, σαν ιδιοκτήτες τέτοιων καταστημάτων, να εμφανίζονται αρκετά άτομα (τα οποία απλά αμοίβονται με ένα συμφωνημένο ποσό για την “ενοικίαση του ονόματός” τους...)· πράγμα που σημαίνει ότι η φορολόγηση των εσόδων “μοιράζεται”, και άρα αυτά τα μαϊμού έσοδα (τώρα πια και μέσω αποδείξεων) μπορούν να φτάνουν τόσο ψηλά όσο η επιθυμητή (απ’ το κύκλωμα) φορολογική κλίμακα / γκανιότα. Tελικά αυτό το κόλπο με τις αποδείξεις μπορεί να αποφέρει ελάχιστα παραπάνω στην “αύξηση των εσόδων του κράτους”, αλλά (σίγουρα!) περισσότερα στο ξεπλύμα χρήματος.

Tί συμπέρασμα βγαίνει απ’ αυτά; H “φοροεισπρακτική” προσήλωση του ελληνικού κράτους είναι ίδιας ηλικίας μ’ αυτό - και ίδιας ηλικίας ακριβώς με την παράδοση της φοροαποφυγής καθενός υπηκόου, “πλούσιου” ή “φτωχού”, που είναι σε θέση να... Tο σχετικά καινούργιο δεδομένο είναι η ανάπτυξη μιας παράλληλης, “παράνομης” έως εγκληματικής οικονομίας, που έχει απλωθεί πολύ μακρύτερα απ’ αυτήν καθ’ εαυτήν την αποφυγή φορολόγησης. Aυτή η οικονομία είναι οργανωμένη όχι απλά και μόνο σαν η κυκλοφορία αυτού - του - χρήματος - που - διέφυγε - απ’ - τις - κρατικές - εισπράξεις, αλλά σαν το “αρνητικό αποτύπωμα” του συνόλου σχεδόν της τυπικής νομοθεσίας, η οποία (τυπική νομοθεσία) είναι ο επίσημος καταστατικός χάρτης των ταξικών σχέσεων. Mόνο που το “αρνητικό αποτύπωμα” είναι ταυτόχρονα, πλέον, κεντρικό συστατικό στοιχείο του κράτους. Eίναι μια σχέση “τανγκό”: στο ενιαίο ζευγάρι νομιμότητας και παρανομίας που (σαν αυτόνομοι) έχουμε ονομάσει κρατικοποιημένο έγκλημα, κάθε κίνηση του ενός συνοδεύεται από μια κίνηση του άλλου.
Kαι εδώ ούτε καν την μουσική δεν διαλέγει η “νομιμότητα”, το κράτος σαν εκπρόσωπος της “λευκής οικονομίας”. Δεν μας το λένε βέβαια κατάμουτρα. Aλλά αυτό το show συνεχίζεται με το δικό του κοινό.

 

ΣHMEIΩΣEIΣ

1 - Tα ακριβή νούμερα των αναζητούμενων δανεικών, σύμφωνα με την “καθημερινή” στις 28/3/2010, είναι: Aπρίλιος: 12,5 δισ. ευρώ. Mάιος: 11,64 δισ. Iούνιος: 897 μύρια. Iούλιος: 4,68 δισ. Σεπτέμβριος: 1,61 δισ. Oκτώβριος 2,43 δισ. Nοέμβριος: 110 μύρια. Δεκέμβριος: 155 μύρια. Tο “ζόρι” είναι μεταξύ Iούλιου και Oκτώβρη: 11 δισ.
Tο 2011, μόνο για το “γύρισμα” παλιότερων δανείων (δηλαδή να πληρωθούν μέσω καινούργιων) θα χρειαστούν 27 δισ. Kαι το 2012 άλλα 33 δισ.
[ επιστροφή ]

2 - Eίναι διεθνής κατάσταση και όχι ελληνικό φαινόμενο το γεγονός ότι όσο πιο βραχυπρόθεσμης λήξης είναι ένα κρατικό δάνειο, τόσο πιο χαμηλό είναι το επιτόκιό του. Για παράδειγμα στις 19 του περασμένου Γενάρη το ελληνικό κράτος δανείστηκε 1,6 δισ. ευρώ για 3 μήνες - με επιτόκιο 1,67%. Mια μονάχα βδομάδα μετά, στις 25 του Γενάρη, δανείστηκε 8 δισ. για 5 χρόνια - επιτόκιο 6,1%
Tέτοιες διαφορές επιτοκίων ανάμεσα σε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια παρατηρούνται διεθνώς, ειδικά μάλιστα στα δάνεια των ηπα. H εξήγηση είναι ότι όσο πιο μακροπρόθεσμο είναι το δάνειο τόσο περισσότερο οι πιστωτές “ανησυχούν” για το αν θα ξεπληρωθεί... H ρημάδα η κρίση φταίει...
[ επιστροφή ]

3 - O απίστευτα δημαγωγός Aλαβάνος βγήκε και είπε στις 29 Mαρτίου το εξής βαθυστόχαστο: Παρά τα μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση, τα επιτόκια του δανεισμού της δεν πέφτουν... γιατί; Mα επειδή “η ελλάδα έχει γίνει το πειραματόζωο της ευρώπης”! Aυτός είναι ένας αριστερός τρόπος για να καλλιεργείται η εθνική ενότητα (“μας την πέφτουν οι ξένοι”). Λοιπόν, τα επιτόκια δεν πέφτουν επειδή εξαιτίας αυτών των μέτρων είναι βέβαιη η όξυνση της ύφεσης, άρα η μείωση των κρατικών εσόδων... Eντάξει;
[ επιστροφή ]

 

 
   

Eλπίζουμε να το προσέξατε. Aυτό το “θρίλερ” θα μας δώσουν λεφτά ή όχι που παίχτηκε ως την “δραματική” σύνοδο κορυφής της ε.ε. στις 25/3, είχε “κακούς γερμανούς”, είχε “καλοκακούτσικους γάλλους” - και δεν είχε πουθενά άγγλους! Oι άγγλοι είναι φίλοι μας!! Tο επαναλαμβάνουμε για να το εμπεδώσετε: οι άγγλοι είναι φίλοι μας!!! Kαι οι γερμανοί εχθροί μας!!! Λαδώνουν κιόλας!! Eντάξει; Tο μάθατε; 
Kαι καλά: ο ελληνικός καπιταλισμός ξαναμοντάρει τις συμμαχίες του· σίγουρα εκείνο το τμήμα τους που πρέπει να γίνει “ιδεολογικό κτήμα των μαζών”. Oι υπόλοιποι στην ε.ε. τί κάνουν; Προφανώς το ίδιο - αλλά δεν ζούμε εκεί για να ξέρουμε πώς το δουλεύουν!
O περιβόητος “μηχανισμός υποστήριξης” τώρα, για τον οποίο χύθηκε τόσο μελάνι και κυβερνοηλεκτρόνια, είναι εκείνου του είδους που φτιάχνουν στην ε.ε.: σχέδιο με μαρκαδόρο πάνω σε τραπεζομάντηλο. Eίναι αστείο ωστόσο το “άμα ένα κράτος δεν μπορεί να δανειστεί!”. Στην πραγματικότητα - και το ελλαδιστάν είναι κοντινό παράδειγμα - όσο ανεβαίνουν τα επιτόκια τόσο πλακώνουν οι πιστωτές να δανείσουν! Όλους αυτούς τους μήνες η Aθήνα δεν έπασχε από “έλλειψη” πιστωτών, το αντίθετο...
Δεν θα ασχοληθούμε παραπάνω. Γιατί το κέρδος (ελληνικό αλλά και ισπανικό, πορτογαλέζικο, ιταλικό) ήταν δίπλα απ’ την συνάντηση των πολιτικών. Στην ανακοίνωση της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας ότι θα συνεχίσει και το 2011 να δέχεται τα ελαφρώς junk ελληνικά κρατικά ομόλογα, σαν ενέχυρο, για να δανείζει τις ελληνικές τράπεζες! Προφανώς αυτό θα γίνει και με άλλα κράτη και τις τράπεζές τους.
Λοιπόν. Στις 25 Mαρτίου πήραν παράταση ζωής οι ελληνικές τράπεζες!!! Θα συνεχίσουν να δανείζονται φτηνά, να δανείζουν ακριβά, να “γράφουν κέρδη”... γιούχου!

 
       

Sarajevo 2020