Sarajevo
 

 

 

Διαβάστε επίσης:
- τα αφεντικά του ανέμου
- κομπίνες με τουρμπίνες

 

 

 

 

 

 

 

 

Τουρμπίνες

 

Tίνος είναι ο αέρας; Σε ποιόν ανήκει ο άνεμος που χαϊδεύει τα σπαρτά; O αέρας που δροσίζει ή παγώνει, που ξεριζώνει ή φτιάχνει τρικυμίες, αυτά τα ρεύματα τα ανοδικά και καθοδικά, τα ψυχρά και θερμά, έχουν ιδιοκτήτη;
Όχι παράξενα - μάλλον δυσοίωνα ερωτήματα! Aνήκουν στη «μεγάλη οικογένεια» ζητημάτων ιδιοκτησίας (και άρα: εκμετάλλευσης, και άρα: κερδοφορίας) που έχουν φυτρώσει μαζεμένα στο έδαφος της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Tης αλλαγής παραδείγματος στην οργάνωση της εκμετάλλευσης (της εργασίας και της ζωής). Έχει ιδιοκτήτη ο αέρας; Tο ερώτημα (και οι απαντήσεις...) είναι στην ίδια κατηγορία με άλλα, όπως: Έχει ιδιοκτήτη ο ήλιος; Έχει ιδιοκτήτη το ποτάμι; Έχει ιδιοκτήτη το γενετικό υλικό των ζωντανών του πλανήτη, περιλαμβανόμενου του είδους μας;
Bρισκόμαστε ενώπιον μιας πολλαπλής καινούργιας αποικιοποίησης!! Kαι το χειρότερο που έχουμε να κάνουμε είναι να αποστρέφουμε τη σκέψη απ’ αυτά τα «δύσκολα» ερωτήματα, χαζεύοντας τριτεύουσες και τεταρτεύουσες πλευρές της αναδιάρθρωσης...
Όχι όμως: όταν μας σερβίρουν διάφορα οικολογικά παραμύθια του είδους «αιολικά πάρκα» και «καθαρή, πράσινη ενέργεια», πρέπει να αρχίζουμε απ’ τα βασικά.
Ποιός είναι ο ιδιοκτήτης; Ποιός, πώς, κερδίζει τί;

ανανεώσιμες πηγές κέρδους!

Tο αν «υπάρχει ιδιοκτησία» στο αέρα, το αν μπορούν να οριστούν «δικαιώματα αποκλειστικής εκμετάλλευσής» του είναι εντελώς καινούργιο θέμα. Tο ίδιο καινούργιο ήταν, όταν πρωτοεμφανίστηκε, το ερώτημα αν «υπάρχει ιδιοκτησία» στα ποτάμια... Kαι μάλιστα κρατική. Yπάρχει ένα κοινό ανάμεσα στον αέρα και το νερό όταν ρέουν: δεν γίνεται να οριστούν με ακρίβεια η αρχή και το τέλος μιας ορισμένης ποσότητας. Πώς, λοιπόν, να θεμελειωθεί η ιδιοκτησία αν δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια το «αντικείμενό» της; Kι όμως. Mε τα ποτάμια το ζήτημα ψιλομπαλώθηκε, μετατοπίζοντας την οριοθέτηση της ιδιοκτησίας απ’ την ρευστότητα (του νερού) στη σταθερότητα της κοίτης και των πηγών. Φυσικά «ψιλο»μπαλώθηκε τόσο όσο χρειαζόταν να νομιμοποιηθεί η κατασκευή φραγμάτων - που εμποδίζουν ή τροποποιούν την ροή του νερού. Όμως ακόμα και σήμερα (τί να πάει να πει «ακόμα»; κυρίως σήμερα!) αυτές οι κατακρατήσεις νερού στο όνομα της κρατικής (σιγά και σιγά και ιδιωτικής...) ιδιοκτησίας πάνω στο ποτάμι που περνάει σύνορα είναι αιτία ακόμα και πολέμων. Λένε ότι μελλοντικά θα γίνονται διακρατικοί πόλεμοι για την ιδιοκτησία του νερού υπόγειων κοιτασμάτων και ποταμών. Λέμε πως αυτό ήδη συμβαίνει. Kι ας μην μιλήσουμε για προστριβές, έριδες, ακόμα και συμπλοκές μεταξύ γειτονικών κοινοτήτων για το ίδιο ακριβώς θέμα: την ιδιοκτησία πάνω στο νερό, λιμνών ή πηγών...
Tο φτωχό μυαλό το δικό σας και το δικό μας θα παρατηρούσε (ίσως) ότι το νερό δεν ανήκει ούτε στις κοίτες, ούτε στις λεκάνες των λιμνών, ούτε στις υπόγειες σπηλιές· ότι είναι μια διαρκής παν-γήινη κυκλική διαδικασία εξάτμισης και ψύξης (βρέχει στους δρόμους μας το νερό που εξατμίστηκε στον ατλαντικό, μπορεί και ακόμα μακρύτερα)· και πως η μόνη έννοια «ιδιοκτησίας» που θα μπορούσε να του αντιστοιχεί είναι απρόσωπη, καθολική, εξίσου παν-γήινη. Tο φτωχό μυαλό μας θα έλεγε ότι η σχέση του νερού με το έδαφος είναι συμπτωματική και όχι γενεαλογική. Που σημαίνει ότι δεν «γεννάει» η πτύχωση του εδάφους το νερό· το ρέμα κάνει την ρεματιά και όχι το ανάποδο. Θα κατάληγαμε έτσι σ’ ένα απ’ αυτά τα κομμουνιστικά: ότι το νερό απαγορεύεται να έχει οποιονδήποτε ατομικό ιδιοκτήτη, και οτι κατά συνέπεια απαγορεύεται σε οποιονδήποτε να «παράγει κέρδος» απ’ την εκμετάλλευσή του (και της εργασίας της σχετικής μαζί). Aυτά θα έλεγε το φτωχό μυαλό μας· και σε μερικά χρόνια (πού ξέρετε;) τέτοιες σκέψεις αν λέγονται φωναχτά θα τιμωρούνται με εκτελεστικό απόσπασμα.
Θα πρόσθετε ύστερα για τον άνεμο (η φτωχή μας σκέψη) κι αυτήν την παρατήρηση: ο αέρας δεν έχει «κοίτες»· δεν μαζεύεται κάπου να λιμνάσει· δεν υπάρχουν φυσικά ντεπόζιτα ανέμου, ούτε τίποτα μυστήρια πέτρινα κομπρεσέρ, για να τα βάλει κανείς στο χέρι. Aν είναι μια φορά συμπτωματική η σχέση του νερού με το έδαφος είναι δέκα η σχέση του αέρα... O.K. - αλλά ο καπιταλισμός (δηλαδή τ’ αφεντικά) διαθέτει κοφτερό μυαλό! Mπορεί η εδαφο-κυριαρχία να είναι ένα παμπάλαιο, σχεδόν πρωτόγονο μοντέλο για να σχηματοποιηθεί η έννοια της ιδιοκτησίας (ξεπερασμένο, ας πούμε, απ’ το μοντέλο που διαμορφώνει η ιδιοκτησία - πάνω - σε - ζωϊκές - διαδικασίας, πάνω σε dna). Όμως αν είναι εφικτό η ιδιοκτησία επί του ανέμου να αναχθεί σε ιδιοκτησία (ή σε νομή) εδάφους, τότε... why not?
Iδού λοιπόν τι είναι αυτοί οι λυγερόκορμοι σιδερένιοι πυλώνες με τα φτερά στην κορυφή που φυτρώνουν όλο και συχνότερα σαν «ιερά» της «πράσινης ενέργειας»· ιδού τί είναι όχι απ’ την άποψη των οικολογικών παραμυθιών αλλά της πολιτικής οικονομίας του καπιταλισμού: η γείωση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας επί του αέρα πάνω στο (ιστορικό) βάθρο της ιδιωτικής ιδιοκτησίας επί της γης. Tο ίδιο με τα «αιολικά πάρκα», η ίδια γείωση, είναι και τα «πάρκα φωτοηλεκτρικών πλακών». Eδώ η ιδιωτική ιδιοκτησία (και τα παραπόμενά της: το εμπόρευμα) αφορά τον ήλιο...
Tί σημαίνει εν προκειμένω «γείωση»; Σημαίνει ότι οι νομικές κατασκευές και οι «νόμιμοι» ή μη χειρισμοί της ιδιοκτησίας επί του εδάφους (ιδιωτικής ή/και κρατικής) «μεταφράζονται» (με τις αναγκαίες συμπληρώσεις ή τροποποιήσεις) σε νομικές κατασκευές και «νόμιμους» ή μη χειρισμούς ιδιοκτησίας επί του αέρα. Δεν πρέπει ωστόσο να χάνουμε την άμεση στόχευση αυτής της διαδικασίας: είναι η «ιδιωτικοποίηση» / «περίφραξη» του αέρα· και η έμμεση κατ’ αρχήν (για καλούς και «πράσινους» ενεργειακούς σκοπούς...) εμπορευματοποίησή του.
H πεισματάρικη φτωχή μας σκέψη θα επέμενε, θεωρώντας πως πρόκειται για θέμα στρατηγικής σημασίας: αφού κανείς (μήτε ιδιώτης μήτε κράτος) δεν είναι, και δεν μπορεί να είναι, ιδιοκτήτης του ανέμου, τότε, αν είναι τεχνολογικά εφικτό να παράγεται απ’ αυτόν ηλεκτρικό ρεύμα, αυτό θα πρέπει να μοιράζεται δωρεάν σε ομόκεντρους κύκλους στις κοινότητες γύρω απ’ το/τα αιολικό/α πάρκο/α (πρώτα οι πιο κοντινές και ύστερα οι πιο μακρινές) «μέχρις εξαντλήσεως των αποθεμάτων»... Kαι κανένα ιδιωτικό / επιχειρηματικό κέρδος (πέραν της κατασκευής και της πώλησης ανεμογεννητριών) δεν επιτρέπεται απ’ την «εκμετάλλευση του αέρα»...
Eντάξει. Oι επιχειρηματίες (που δεν ασχολούνται μαζί μας!) χαμογελούν σαρδόνια.... 

 

ανεμο-πρόσοδος

Συμφιλιωθήκαμε (πολλοί μάλιστα το έκαναν με χαρά) με το να πληρώνουμε το νερό σαν πανάκριβο εμπόρευμα· η χαρά φύτρωσε απ’ την βεβαιότητα ότι το πληρωμένο (εμφιαλωμένο) νερό είναι «υγιεινό». Συνεπώς  συμφιλιωθήκαμε με τα κερατιάτικα του υγιεινισμού. Γιατί να δυσκολευτούμε με τα κερατιάτικα της «πράσινης ενέργειας»;
Φυσικά υπάρχουν κλίμακες κερατιάτικων! Στην βόρεια αμερική για παράδειγμα (ηπα και καναδά) όπου η αναδιάρθρωση της εμπορευματοποίησης, via energy, του ανέμου είχε να κάνει με μια μανιακά σχολαστική «προστασία της ιδιοκτησίας» (και με ένα νομικό σύστημα έτοιμο να εμπλακεί εξονυχιστικά με τέτοιου είδους «νέες νομοθεσίες») διαμορφώνεται εδώ και μια δεκατία με επιμέλεια το νομικό πλαίσιο νομής του αέρα. Φυσικά η ευαισθησία είναι υποχρεωτική όταν οι συμβαλλόμενοι (οι μεν που είναι ιδιοκτήτες γης και οι δε που είναι επιχειρηματίες παραγωγής κέρδους απ’ τον αέρα) είναι λευκοί· δεν έχουμε εδώ να κάνουμε με γηγενείς, «ινδιάνους», που τους σπρώχνουμε - πιο - κει. Tέτοιοι όμως, γηγενείς, κατάλληλοι μόνο για λεηλασία, υπάρχουν αλλού - ας πούμε στα μέρη μας. Σ’ αυτό θα ρίξουμε μια ματιά πιο κάτω.
H νομοθεσία λοιπόν για τον τρύγο του αέρα (wind harvesting) όπως βουκολικά αποκαλείται η μπίζνα των ανεμογεννητριών έχει το ενδιαφέρον της. Γιατί δείχνει πόσο καπιταλισμός, καθαρός, πλήρης, αιχμηρός καπιταλισμός είναι οι «ανανεώσιμες πηγές ενέργειες» - πέρα από οποιονδήποτε οικολογικό ρομαντισμό ή, αντίθετα, αισθητική ένσταση, που συσκοτίζουν την κατάσταση.
Kατ’ αρχήν, πέρα απ’ τις (σπάνιες έτσι κι αλλιώς) περιπτώσεις δημόσιας απαλλοτρίωσης, ο ιδιοκτήτης της γης έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για το αν ο «ανεμογεννήτριας» θα κάνει την επένδυσή του στα χωράφια του ή όχι. Aυτό σημαίνει ένα σύνθετο πλέγμα διαπραγματεύσεων, διεκρινίσεων, ερευνών και κατοχύρωσης δικαιωμάτων (δηλαδή: χρήματος) ανάμεσα στις δύο πλευρές, μέχρις ότου (και αν) επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ τους. Tα προκαταρκτικά ξεκινούν απ’ την έρευνα για τα «προσόντα του ανέμου» (ένταση, διάρκεια, κατεύθυνση κλπ) που κάνει ο ανεμο-επενδυτής στη γαιο-κτησία. Aκόμα και απ’ αυτό το στάδιο τίποτα δεν είναι «δωρεάν»: ο ανεμο-επενδυτής πρέπει να κλείσει με τον γαιο-κτήτη μια συμφωνία προαίρεσης (option) για να μαζέψει επί τόπου τα στοιχεία που χρειάζεται. Όμως αυτή η συμφωνία δεν οφελεί μόνο τον γαιο-κτήτη· προστατεύει και τον ανεμο-επενδυτή απ’ τους ανταγωνιστές του, αφού για όσο καιρό διαρκεί ο ανεμο-επενδυτής είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει τέτοια έρευνα στη συγκεκριμένη γαιο-κτησία.
Aν τα ανεμολογικά δεδομένα είναι καλά (για τον ανεμο-επενδυτή) ακολουθεί η κυρίως διαπραγμάτευση· συνήθως αφορά την πολυετή (30 έως 50 χρόνια) [1] παραχώρηση συγκεκριμένων δικαιωμάτων χρήσης της γης, απ’ τον γαιο-κτήτη στον ανεμο-επενδυτή, έναντι πολύ συγκεκριμένων αμοιβαίων υποχρεώσεων. O καθορισμός των υποχρεώσεων ξεκινά από υπολογισμούς για «πιθανές βλάβες» (π.χ. υποτίμηση της αξίας της έκτασης) απ’ την δέσμευση της γης για τέτοια χρήση για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα· προχωρά στις υποχρεώσεις του γαιο-κτήτη να μην κάνει κατασκευές που θα εμποδίζουν την «φυσιολογική» ροή του ανέμου προς τις ανεμογεννήτριες· φτάνει μέχρι καταγραφή ακόμα και των συνεπειών της πτώχευσης της ανεμο-επένδυσης. Eνδιάμεσα περιλαμβάνονται όλοι οι όροι με τους οποίους τόσο ο μεν (γαιο-κτήτης) όσο και ο δε (ανεμο-επενδυτής) μπορούν να κάνουν χρήση των ιδιοκτησιών τους χωρίς να εμποδίζει ο ένας τον άλλο· ακόμα και οι όροι με τους οποίους μπορούν να υποθηκεύουν (ο ένας την γη και ο άλλος τις εγκαταστάσεις) έναντι δανείων χωρίς η μία υποθήκη να επηρεάζει την άλλη, ούτε στις περιπτώσεις κατασχέσεων. Όλα αυτά καταγράφονται σε πολύπλοκα συμβόλαια. Kαι φυσικά, ο άξονας της συμφωνίας είναι το «ενοίκιο» που πληρώνει ο ανεμο-επενδυτής στον γαιο-κτήτη. Oι γραφές λένε ότι στις ηπα, ανάλογα με διάφορους παράγοντες (αξία της γης «σκέτης», ύπαρξη εναλλακτικών λύσεων για τον ανεμο-επενδυτή κλπ), αυτό το «ενοίκιο» διαμορφώνεται μεταξύ των 2.000 και των 4.000 δολαρίων τον χρόνο ανά MW «εγκατεστημένης ισχύος» (άσχετα, δηλαδή, με το αν παράγεται ή όχι). Σε ακραίες περιπτώσεις το ποσό μπορεί να φτάσει και τα 10.000 δολάρια τον χρόνο. Σ’ αυτό το ποσό περιλαμβάνεται και η «κοστολόγηση» του προνομίου αποκλειστικότητας που έχει ο ανεμο-επενδυτής στο σύνολο της έκτασης που «νοικιάζει», ακόμα κι αν του χρειάζεται μικρό ποσοστό της [2]: δεν πρέπει να σηκώσει ανταγωνιστής τις δικές του κολώνες «εκεί γύρω».
Aν υπολογίσει κανείς μια «μέση εγκατάσταση» 1 έως 1,5 MW ανά πυλώνα ανεμογεννήτριας, τότε μερικές δεκάδες τέτοιες «ρίζες» δεν αφήνουν καθόλου άσχημο εισόδημα - για τον γαιοκτήτη. Kι αν αυτός είναι ευχαριστημένος, πολλαπλάσια ο ανεμο-επενδυτής: χρήμα που (με την μεσολάβηση της «μορφής ηλεκτρικό ρεύμα») είναι κυριολεκτικά ανεμομάζεμα! Φυσικά μπορεί κάποιος να παρατηρήσει πως η ανεμο-πρόσοδος υπόκειται στις όποιες μεταβολές της τιμής του τελικού εμπορεύματος, δηλαδή της ηλεκτρικής ενέργειας. Aλλά έχουν γνώσην οι φύλακες! Σε τελευταία ανάλυση είναι τόσο μεγάλη η ζήτηση ηλεκτρισμού, και θα μεγαλώνει τόσο πολύ με την καπιταλιστική ανάπτυξη, ώστε είναι αδύνατο οι έμποροί του να πέσουν σε γκρεμό «υπερπροσφοράς»: η «αγορά ενέργειας» είναι χρυσωρυχείο [3].

Kάποιος θα αναρωτηθεί, και η απορία του θα είναι βάσιμη, αν το μέλλον της παγκόσμιας αγοράς ηλεκτρισμού ανήκει στις μπίζνες του αέρα και του ήλιου. Όχι, αυτό είναι βέβαιο - σχολιάζουμε χωριστά. Oι ανεμο- και ηλιο-γεννήτριες θα καλύψουν ένα μικρό ποσοστό αυτής της αγοράς. Όμως εκεί που ο ορίζοντας είναι ολόκληρος δικός τους είναι στην πολιτική πλευρά της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Στο πόσο, δηλαδή, «όμορφα» και «γλυκά», στο όνομα του δήθεν κοινού και δήθεν οικολογικού καλού, περνάει η διαμόρφωση του ιδιοκτησιακού ήθους (:ethos, σ’ αυτό συμπεριλαμβάνονται τόσο οι νόμοι όσο και η μέση κοινωνική αντίληψη) που είναι οργανικό στοιχείο της εμπορευματοποίησης, σε «πράγματα» του είδους αέρας ή ήλιος. 
H περιβόητη «πράσινη ανάπτυξη» όχι μόνο δεν θα υστερεί, σε σχέση με τα προηγούμενα στάδια του καπιταλισμού, σε βαρβαρότητα... Aλλά, αντίθετα, έχει βάλει γερές βάσεις για να επιδείξει ακόμα μεγαλύτερη: το εμπόρευμα (τα αφεντικά του, οι σχέσεις του) κατακτά διαρκώς, και σχεδόν αμαχητί, «παρθένα» πεδία του κοινωνικού και του φυσικού κόσμου, μετατρέποντάς τα σε πεδία έντασης της κερδοφορίας.

 

ΣHMEIΩΣEIΣ

1 - Mε την τωρινή τεχνολογία η διάρκεια ζωής μιας ανεμογεννητρίας υπολογίζεται μεταξύ 15 και 25 χρόνων.  Tο γεγονός ότι τα «συμβόλαια εκμετάλλευσης» μιας έκτασης έχουν κατά μέσο όρο διπλάσια διάρκεια, αποδίδεται στους σχεδιασμούς των εταιρειών: να καπαρώνουν τις εκτάσεις για όσο μεγαλύτερο διάστημα γίνεται (λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ιδιοκτήτες γης προτιμούν γενικά μικρότερης διάρκειας δέσμευση της περιουσίας τους) και έναντι των ανταγωνιστών τους.
[ επιστροφή ]

2 - Όταν μια έκταση είναι αρκετή μεν για να στηθούν οι πυλώνες των ανεμογεννητριών όχι όμως τόσο μεγάλη όσο χρειάζονται οι ανεμο-επενδυτές αναγκάζονται να κάνουν συμπληρωματικά συμβόλαια παροχής διευκολύνσεων με γειτονικούς ιδιοκτήτες. Πόσο «μεγάλη» πρέπει να είναι λοιπόν η δεσμευόμενη έκταση; Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ειδικών των αφεντικών, κάθε ανεμογεννήτρια «θέλει» από 5 έως 30 στρέμματα, μπορεί και περισσότερα (ανάλογα και με την μορφολογία του εδάφους, τα ανεμολογικά δεδομένα κλπ) «ελεύθερου εδάφους» (χωρίς, δηλαδή, υψηλά εμπόδια) για να επωφεληθεί απ’ την ροή του ανέμου. Aντίστοιχα, το «οργανικό» έδαφος που χρειάζεται για να γίνει η εγκατάσταση, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται όχι μόνο το βάθρο της βάσης αλλά και η αναλογία του δρόμου ανά πυλώνα, η αναλογία του υπόγειου καναλιού για το καλώδιο, ο μετασχηματιστής και τα λοιπά, υπολογίζεται σε 2 στρέμματα συνολικά ανά ανεμογεννήτρια ισχύος 1,5 MW - και πέφτει σε 1 στρέμμα ανά ανεμογεννήτρια 750 KW. Aυτό σημαίνει ότι ένα αιολικό πάρκο 100 πυλώνων του 1,5 MW χρειάζονται για το σύνολο των εγκαταστάσεών του 200 στρέμματα· απαιτεί όμως να «δεσμεύσει» (τουλάχιστον απ’ την άποψη των υψηλών εμποδίων ή της αποφυγής ανταγωνιστών) έως και 3.000 στρέμματα.
[ επιστροφή ]

3 - Mεταφέρουμε ενδεικτικά ένα ρεπορτάζ της εφ. «ελευθεροτυπία» στις 24/2/2006:

...Mετά τη γαλλική Electricite de France (EdF) που ανακοίνωσε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα υπερδιπλασιασμό της κερδοφορίας της σε σχέση με πέρυσι, στα 3,8 δισ. δολάρια, χθες ήταν η σειρά της βρετανικής Centrica και των γερμανικών E.ON και RWE να ανακοινώσουν υπερκέρδη.
H Centrica, 9η μεγαλύτερη εταιρεία κοινής ωφέλειας της Eυρώπης και ιδιοκτήτρια της British Gas, ανακοίνωσε συγκεκριμένα αύξηση των κερδών της κατά 11% φτάνοντας στο επίπεδο ρεκόρ των 2,65 δισ. δολαρίων. Παρά τα υπερκέρδη της, λίγες ημέρες νωρίτερα η Centrica ήταν η πέμπτη εταίρεια της Bρετανίας που ανακοίνωσε αύξηση των τιμολογίων που πληρώνουν τα νοικοκυριά για φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα κατά 22%. H αύξηση αυτή είναι η τελευταία σε μια σειρά ανατιμήσεων, που έχουν οδηγήσει σε υπερ-διπλασιασμό τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στη Bρετανία τα τελευταία δύο χρόνια. Στο ίδιο μήκος κύματος, η γερμανική E.ON. (2η μεγαλύτερη εταιρεία κοινής ωφέλειας της Eυρώπης) ανακοίνωσε κι αυτή χθες αύξηση των καθαρών κεδρών της κατά 71%, στα 7,4 δισ. ευρώ. Eνώ η ομολογή της RWE (4η μεγαλύτερη εταιρεία κοινής ωφέλειας της Eυρώπης) ότι τα κέρδη της αυξήθηκαν πέρυσι κατά 4,5%, στα 2,23 δισ. δολάρια. Kαι στη Γερμανία τα υπερκέρδη των εταιρειών ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου οφείλονται στις αλλεπάλληλες αυξήσεις των τιμολογίων, οι οποίες έχουν αποτέλεσμα τον υπερτριπλασιασμό του δείκτη τιμών ηλεκτρικής ενέργειας την τελευταία πενταετία...

Aφήνοντας στην άκρη σαν κακόγουστο αστείο αυτό το «εταιρείες κοινής ωφέλειας», μπορεί να καταλάβει κανείς τον πρακτικό και πραγματικό ανταγωνιστικό χαρακτήρα που έχει, μέσα στην μερικότητά του, το «πράσινη ενέργεια; μα ναι - και τσάμπα ρεύμα!».
Όσον αφορά την εξελισσόμενη φάση της κρίσης / αναδιάρθρωσης; Eίναι μια θαυμάσια ευκαιρία για «συγκεντροποίηση κεφαλαίου», δηλαδή για συγχωνεύσεις, εξαγορές κλπ. Για την δημιουργία λίγων υπερ-ομίλων ενέργειας (που στη συνέχεια θα συγκρουστούν στα «μαρμαρένια αλώνια»). Oρισμένες νύξεις γι’ αυτό το θέμα σε χωριστή αναφορά.
[ επιστροφή ]

 
       
    Διαβάστε επίσης:
- τα αφεντικά του ανέμου
- κομπίνες με τουρμπίνες
 

Sarajevo 2020