τα στενά του Ορμούζ (και άλλες κλεισούρες)

Όποιος, σήμερα, κάνει την πρόβλεψη ότι οι επερχόμενοι διακρατικοί ανταγωνισμοί (“πόλεμοι”) θα γίνουν για το πετρέλαιο (ή την “ενέργεια” γενικά) έχει τόσες πιθανότητες ευστοχίας όσο κι εκείνοι που στις αρχές του 20ου θα προέβλεπαν ότι οι (τότε) επερχόμενοι πόλεμοι θα σχετίζονταν με τα γαμησιάτικα των βασιλικών οίκων της ευρώπης. Παρ’ όλα αυτά τέτοιου ιστορικού συγχρονισμού (δηλαδή: κοιτώντας αδιόρθωτα το παρελθόν) εκτιμήσεις και προβλέψεις συνεχίζουν να γίνονται, και εμφανίζονται σαν πειστικές. Γιατί; Επειδή το παρελθόν βαραίνει πάνω στις τρέχουσες γενιές.... κλπ κλπ.
Τέτοια περίπτωση είναι τα στενά του Ορμούζ. Μια ματιά στο χάρτη και ένα διαγώνιο κοίταγμα οποιασδήποτε πετρελαϊκής φιλολογίας δίνει μια εξήγηση του γιατί τα στενά του Ορμούζ είναι ένα απ’ τα πιο “καυτά” σημεία του πλανήτη. Ιράν απ’ την μια μεριά, αραβικά σεϊχάτα απ’ την άλλη, και στη γύρα τα μαντρόσκυλα του αμερικανικού στρατού (και όχι μόνον αυτά...). Μικρή μόνο δόση ιστορικής περιέργειας όμως θα ήταν αρκετή να κάνει την προκλητική ερώτηση: γιατί τα στενά του Ορμούζ είναι ΤΩΡΑ hot point και όχι το 1980 (ένα χρόνο μετά την εδραίωση της ιρανικής επανάστασης), το 1990 ή το 2000; Μήπως τώρα και όχι πριν 30, 20, 10 χρόνια ο καπιταλιστικός κόσμος είναι περισσότερο από ποτέ εξαρτημένος απ’ το αραβικό πετρέλαιο; Αν είναι έτσι, ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος γιατί έγινε; Μήπως τώρα η Μόσχα ή το Πεκίνο είναι αδύναμες δυνάμεις και όχι πριν 20 ή και 10 χρόνια; Ή μήπως αυτή η περιοχή του κόσμου ήταν ανέκαθεν θρυαλίδα ενός εκτεταμένου διακρατικού πολέμου, κι απλά δεν είχε βρεθεί ένας χριστιανός να μας το πει;
Υπάρχει κι άλλη προκλητική ερώτηση. Γιατί η Ουάσιγκτον, επί 32 συνεχή χρόνια, συντηρεί αυτήν την πολεμική εκκρεμότητα κατά του ιρανικού καθεστώτος, ενώ είχε και την δύναμη και τις ευκαιρίες να έχει καταλήξει σ’ έναν πολιτισμένο και αμοιβαία επωφελή συμβιβασμό; Οικονομικά και γεωπολιτικά. Αν αλλάζαμε τις πρωτεύουσες και αντί για την Ουάσιγκτον βάζαμε στην ερώτηση το Τελ Αβίβ, εκεί τα πράγματα θα ήταν απλά: ένα κράτος / μπάτσος σαφέστατα και θρέφεται από κάθε ευκαιρία που το κάνει αναγκαίο· άρα είναι εχθρικό σε οποιονδήποτε συμβιβασμό, ανεξάρτητα απ’ τα οφέλη που θα είχε σε τρίτους. Αλλά η Ουάσιγκτον;

Τα στενά του Ορμούζ ξαναμπήκαν ορμητικά στην πολεμική γεωγραφία όταν πρόσφατα η μεν Ουάσιγκτον προώθησε την τακτική του οικονομικού στραγγαλισμού της Τεχεράνης μέχρι νέα ύψη (φιλοπόλεμης) βλακείας, η δε Τεχεράνη απάντησε με στρατιωτικές ασκήσεις στον περσικό, και την απειλή ότι άμα χρειαστεί θα σφραγίσει αυτήν υδάτινη παρραξενιά της γεωγραφίας και της καπιταλιστικής πολιτικής οικονομίας, κι ό,τι γίνει έγινε: αραβικό πετρέλαιο γιοκ. Απειλή που βολεύει ιδιαίτερα την Ουάσιγκτον, αφού έχει αναγορευτεί σαν φύλακας της ελεύθερης ροής του αραβικού πετρέλαιου - λέμε τώρα! Αν το πράγμα έμενε εκεί θα ήταν η συνηθισμένη γελοιογραφία της προπαγάνδας - αλλά δεν έχει μείνει εκεί. Ωστόσο, μετά τόσους “πόλεμους για το πετρέλαιο” (στο ιράκ, στο αφγανιστάν, ακόμα και στη λιβύη) ένας ακόμα με τέτοιο προσχηματικό όνομα θα φτάσει να κάνει πειστικό το ότι οι Αχαιοί κατέστρεψαν την Τροία για μια γυναίκα...

μαύρες κηλίδες

Για να λέει το αμερικανικό υπουργείο ενέργειας ότι κάθε μέρα περνούν τα στενά του Ορμούζ τάνκερ φορτωμένα με 17 εκατομμύρια βαρέλια ακατέργαστο πετρέλαιο (το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης) κάτι θα ξέρει. Αλλά εάν αυτό το 20% λείψει και η Ουάσιγκτον με τους συμμάχους της έχει συμβάλλει σ’ αυτήν την έλλειψη άμεσα ή έμμεσα, θα είναι σαν η ίδια ομάδα ιμπεριαλιστικών ορέξεων να αποφάσισε “να κάνει μάγκα” τον Τσάβες και το πετρέλαιο της βενεζουέλας, ή τον Πούτιν και τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου που έχει υπό την εποπτεία της η Μόσχα. [...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Sarajevo.
Σημεία διακίνησης και ταχυδρομικές αποστολές.