Πάνω: δίπλα στην είσοδο ακριβού ξενοδοχείου η αναγγελία μιας ακόμα συνάντησης “επενδυτών”...
Κάτω: ομιλητής σ’ ένα event της agivent. Πρόκειται για τακτικά συνέδρια ανά τον κόσμο, όπου ευσπλαχνικοί επενδυτές συζητούν πως θα λύσουν τα προβλήματα πείνας στον πλανήτη...
ένα ήσυχο τέλος: από πείνα
Οι ειδικοί της δημαγωγίας (και όχι μόνο) προειδοποιούν τακτικά: έρχεται “κρίση τροφίμων”. Οι τιμές των βασικών πρώτων υλών διατροφής ανεβαίνουν (μερικές φορές πέφτουν πριν ξανανέβουν) και οι ειδικοί έχουν να παραθέσουν αιτίες τόσο ακλόνητες ώστε τα “σκηνικά διατροφικής Αποκάλυψης” να μοιάζουν ακλόνητα σαν από ατσάλι - ενώ είναι φτιαγμένα από σκέτο χρήμα. Και τι αιτίες! Ιδού μια λίστα που μπορείτε να πετύχετε σε οποιοδήποτε μέσο προπαγάνδας, σε σχετικό θέμα:
- Ο πλανήτης χάνει το καλλιεργήσιμο έδαφός του (το πάνω πάνω στρώμα του χώματος) με πολύ γρήγορους ρυθμούς...
- Η αυξανόμενη ζήτηση βιοκαυσίμων (κυρίως αιθανόλης) μετατρέπει τις καλλιέργιες καλαμποκιού, που είναι βασική πρώτη ύλη διατροφής παγκόσμια, σε βιομηχανική παραγωγή. Στις ηπα το ένα τρίτο τουλάχιστον των καλαμποχώραφων καλλιεργείται για καύσιμα...
- Το στράγγιγμα, η μόλυνση ή η υπεράντληση των υδροφόρων οριζόντων οδηγεί σε “ερημοποίηση” εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων παγκόσμια...
- Νέες αρρώστιες καταστρέφουν μεγάλες εκτάσεις καλλιεργειών...
- Η αστάθεια του κλίματος (το θρυλικό “φαινόμενο του θερμοκηπίου”) προκαλεί αλλού παρατεταμένες ξηρασίες κι αλλού εξίσου καταστροφικές πλημμύρες...
- Η υψηλή τιμή του πετρελαίου ανεβάζει τις τιμές παραγωγού...
- Προκύπτουν σημαντικές ελλείψεις σε λιπάσματα, για διάφορους λόγους...
- Επαναστάσεις, εξεγέρσεις, πολιτικές αναταραχές σε διάφορα σημεία του πλανήτη διώχνουν αγρότες απ’ την γη τους...
- Τα στόματα και τα στομάχια του πλανήτη εξακολουθούν να αυξάνονται ραγδαία...
Σαν κατάλογος με τις πληγές του φαραώ - τρομοκρατία “βιβλικού” τύπου. Η σκηνοθεσία είναι προσαρμοσμένη σε ζητήματα (και μεγέθη) που κανείς δεν μπορεί να ελέγξει και να επιβεβαιώσει, και λίγες φωτογραφίες από ‘δω κι απο ‘κει είναι αρκετές για να πείσουν ότι “έτσι έχουν τα πράγματα”. Στο ρηχό βάθος αυτής της σκηνής η λογική συσχέτιση είναι αυτή: για όλους τους πιο πάνω λόγους αυξημένη ζήτηση, μειωμένη προσφορά.... άρα οι τιμές ανεβαίνουν “λογικά”... Λογικά; Ναι - αλλά με μια “λογική” που δεν είναι καθόλου εκείνη όσων ταϊζουν (συχνά “κουτσά στραβά”) το πεπτικό τους σύστημα κι όχι την τσέπη τους.
Να ένα δείγμα τυπικής και “έγκυρης” δημαγωγίας που όμορφα κι απλά κρύβει την “λογική” της μεθοδευμένης χρήσιμης πείνας. Είναι απόσπασμα από αφιέρωμα του καθεστωτικού economist, με τίτλο το στοίχημα της επάρκειας: ο υπερπληθυσμός και τα τρόφιμα της επόμενης ημέρας (κυκλοφόρησε σαν ένθετο στην καθεστωτική “καθημερινή” τον Μάρτιο του 2011):
... Η εποχή των φτηνών τροφίμων βρίσκεται στο τέλος της. Ένας συνδυασμός παραγόντων - όπως η αύξηση της ζήτησης στην Κίνα και την Ινδία, η διατροφική μεταβολή από τα σιτηρά προς το κρέας και τα λαχανικά, η αυξανόμενη χρήση του καλαμποκιού ως καυσίμου, αλλά και μία σειρά εξελίξεων εκτός αγροτικού τομέα, όπως η πτώση του δολαρίου - σηματοδότησαν τον τερματισμό μιας περιόδου που ξεκίνησε στην αρχή της δεκαετίας του 1970, κατά την οποία η πραγματική τιμή των βασικών αγροτικών προϊόντων (ρύζι, σιτάρι και καλαμπόκι) σημείωνε σηνεχή πτώση χρόνο με το χρόνο.
Αυτή η εξέλιξη έχει προκαλέσει σοκ. Κατά τη δεκαετία του 1990, τα περισσότερα προβλήματα του αγροτικού τομέα φάνηκαν να έχουν επιλυθεί. Οι αποδόσεις αυξάνονταν, τα παράσιτα ήταν υπό έλεγχο και τα λιπάσματα αναζωογονούσαν το ταλαιπωρημένο έδαφος. Οι τομείς που προκαλούσαν ενθουσιασμό στη βιολογική έρευνα δεν ήταν πλέον τα φυτά, αλλά θέματα όπως το HIV/AIDS.
Το τέλος της εποχής των φτηνών τροφίμων συμπίπτει με την ενίσχυση του προβληματισμού για τις προοπτικές επισιτισμού του κόσμου. Στην περίοδο του 2011 - 2012 ο πληθυσμός προβλέπεται να ανέλθει στα επτά δισ., πυροδοτώντας εκ νέου μαλθουσιανούς φόβους. Για μια ακόμη φορά, η αύξηση των τιμών οδήγησε στη φτώχεια εκατομμύρια ανθρώπους, οι οποίοι ξοδεύουν, πλέον, περισσότερο από το 50% του εισοδήματος τους για τον επισιτισμό τους. Ο αριθμός των ατόμων που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας (ήτοι με ημερήσιο εισόδημα 1,25 δολάρια), ο οποίος υποχωρούσε σταθερά κατά τη δεκαετία του 1990, αυξήθηκε ραγδαία τη διετία 2007 - 2008. Κάτι τέτοιο υποδεικνύει ότι ο πλανήτης δεν μπορεί να ταΐσει τον τρέχοντα πληθυσμό του, πόσο μάλλον το μελλοντικό πληθυσμό που θα ανέλθει στα εννιά δισ. το 2050. Σε αυτή την εξίσωση θα πρέπει, μάλιστα, να προσθέσουμε και την κλιματική αλλαγή, ένα πεδίο στο οποίο η γεωργία είναι ταυτόχρονα θύτης και θύμα. Κατόπιν τούτου, πώς θα καταφέρει ο κόσμος να ανταπεξέλθει την προσεχή 40ετία;
Συγκρατείστε τις χρονολογίες σ’ αυτό το μικρό κομμάτι οργανωμένου ψέμματος. Οι πληθυσμιακές προβλέψεις και η αναφορά σε “εξίσωση” είναι bonus track - με νόημα... [...]
