οι οικονομολόγοι

Καθώς περνάει ο καιρός οι οικονομολόγοι επιβεβαιώνονται ξανά και ξανά σαν οι κατ’ εξοχήν γνώστες τόσο των “προβλημάτων” όσο και των “λύσεων”: τόσο για την ελλάδα, όσο και για την ευρώπη - ίσως και για τον κόσμο ολόκληρο. Εμφανίζονται στο θέαμα όχι πια ένας - ένας, αλλά από δυο μαζί και πάνω· ακόμα και σε εφτάδες, σαν αυγά. Λογική η προσήλωση στη “φωνή του ειδικού” (ακόμα κι αν η φωνή του ενός είναι το παράσιτο στη φωνή του άλλου) σύμφωνα με τον κυρίαρχο καταμερισμό γνώσεων και εξουσίας... Προσβλητικό όμως πάντα για την όποια “αριστερά”, στην ελλάδα και αλλού στην ευρώπη, αφού εκτός από κομφορμιστική αποδεικνύεται σταθερά κι επίμονα και αδιάβαστη και οκνηρή - οπωσδήποτε τα στελέχη της.
Τι θα σήμαινε άραγε εάν οι οικονομολόγοι, σπουδαγμένοι κατάλληλα σαν ειδικοί, είτε λένε (συνειδητά) ψέμματα, είτε (πάλι συνειδητά) κρύβουν τα πιο σημαντικά στοιχεία της παρούσας κρίσης, είτε λόγω ιδεολογίας αγκαλιάζονται απ’ τις εμμονές τους (στο βαθμό που βρίσκουν να τις πουλήσουν), είτε, τέλος, είναι απλά άσχετοι; Θα παραγόταν και θα αναπαραγόταν μια θαυμάσια θολούρα, που απ’ την μια θα χάιδευε τ’ αυτιά και τα μυαλά του διάχυτου μικροαστικού “ξέρω - γω”· κι απ’ την άλλη θα εξασφάλιζε στα αφεντικά απεριόριστο χρόνο και χώρο για ελιγμούς και μανούβρες, στον μονομερή ταξικό τους πόλεμο. Αυτό που συμβαίνει εδώ και πάνω από ενάμισυ χρόνο στα μέρη μας - δηλαδή.

Είτε εκείνοι που υποστηρίζουν ότι πρέπει να σφίξουμε τα δόντια και να δεχτούμε την τρέχουσα οικονομική θεραπεία, για το καλό του τόπου και της πατρίδας πάντα, είτε εκείνοι που λυσσάνε πίσω απ’ την καταπληκτική ιδέα ότι πρέπει να αλλάξει η κυβέρνηση (και να ξαναλλάξει και να ξαναλλάξει μέχρι να...) έτσι ώστε να απαλλαγούμε απ’ τους διεθνείς γιατρούς και να το ρίξουμε σε αυτοσχέδια γιατροσόφια, συμφωνούν σε πολλά. Ένα απ’ αυτά: το μεγάλο (;) δημόσιο χρέος είναι όντως κεντρικό πρόβλημα... Είναι ενδιαφέρον να προσέξει κανείς ότι τόσο αυτοί που ψάχνουν έναν “ανθρωπιστικό” τρόπο για να ξεχρεώσει η πατρίς και όλες οι άλλες πατρίδες στην ευρωζώνη (ας πούμε: ευρωομόλογα, ή να δανείζει η ΕΚΤ το EFSF για να δανείζει αυτό με τη σειρά του τα κράτη) όσο κι εκείνοι που υποστηρίζουν την καουμπόικη ακύρωσή του (με μονομερή στάση πληρωμών, ή - κι αυτό ακόμα έχει ειπωθεί, τι άλλο θα κατεβάσει η κούτρα των ειδικών; - με ένα νέο εθνικό νόμισμα σε ισοτιμία 1 δραχμή προς 1000 ευρώ!!!) αναγνωρίζουν ότι το “δημόσιο χρέος ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΘΕΜΑ”. Αυτού δοθέντος, οι μόνιμες χορωδίες περί “ανόδου των spreads” (τώρα πια όχι των ελληνικών αλλά των ιταλικών, των ισπανικών, των γαλλικών ομολόγων) συμπληρώνουν τα κενά της παράστασης, με back vocals.
Ας δοκιμάσουμε να απομυθοποιήσουμε ξανά, με κριτικό τρόπο, τις “αλήθειες” των ημερών.

πώς δανείζονται τα κράτη;

Οι όχι άγνωστες αλλά σκόπιμα αγνοούμενες τεχνικές λεπτομέρειες του πράγματος κρύβουν (κατά την ταπεινή μας άποψη) το γιατί κανένα “δημόσιο χρέος” δεν είναι το πρόβλημα.
Τα κράτη δανείζονται μέσω έκδοσης εντόκων γραμματίων (πρόκειται για δάνεια μικρής διάρκειας, τα δανεικά πρέπει να επιτραφούν σε 3, 6 ή 12 μήνες· αντίστοιχη είναι η διάρκεια των εντόκων γραμματίων) και μέσω έκδοσης ομολόγων. Αυτά αφορούν δάνεια διάρκειας από 3 χρόνια μέχρι ....100! Το ποσό του δανείου ορίζεται απ’ το ενδιαφερόμενο κράτος: ψάχνω για τόσα. Το κομβικό θέμα όμως, όπως συμβαίνει και με κάθε δάνειο, είναι το επιτόκιο. Το επιτόκιο γεννάει έναν ετήσιο τόκο που πληρώνει ο δανειζόμενος (εν προκειμένω το κράτος) και εισπράτει ο δανειστής κάθε χρονιά· στο τέλος της διάρκειας του δανείου ο δανειζόμενος επιστρέφει ολόκληρο το αρχικό ποσό. Το επιτόκιο των εντόκων και των ομολόγων είναι, λοιπόν, “όλα τα λεφτά” για τους δανειστές. Όσο ψηλότερο είναι τόσο το καλύτερο για δαύτους! Το επαναλαμβάνουμε τονισμένο για να το προσέξετε: είναι συμφέρον του δανειστή (κάθε δανειστή, κατά συνέπεια κι εκείνων που δανείζουν τα κράτη) το ψηλό επιτόκιο. Το ακριβώς ανάποδο ισχύει για τους δανειζόμενους. Και για τα κράτη - κατ’ αρχήν.
Αν τώρα νομίζει κανείς ότι το κάθε υπουργείο οικονομικών βγαίνει στη γύρα ψάχνοντας για δανεικά, κάνει λάθος. [...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Sarajevo.
Σημεία διακίνησης και ταχυδρομικές αποστολές.