Είναι μόνο η κακώς εννοούμενη “ηθική” και ο συντηρητισμός που εμποδίζει την εξέλιξη και τον “αληθινό φιλελευθερισμό”; Όχι, δεν είναι μόνον αυτό. Υπάρχουν πάντα και συμφέροντα, δηλαδή φράγκα, που παίζουν σημαντικότερο ρόλο.
Πάρτε για παράδειγμα το “στήσιμο” των αγώνων ποδοσφαίρου (και κάθε άλλου αθλητικού event που πουλάει). Γενιές επί γενεών έχουν μεγαλώσει με το παραμύθι της “ευγενούς άμιλλας” στα γήπεδα· και πρόκειται για τις ίδιες γενιές που, στο μεγαλύτερο μέρος τους τουλάχιστον, δεν ήταν και δεν είναι καθόλου ευγενείς όποτε χρειάστηκε ή χρειάζεται να ανταγωνιστούν κάποιον, στη ζωή τους. Απ’ τον στίβο του έρωτα μέχρι τον επαγγελματικό.
Το “έντιμο και καθαρό” πρωτάθλημα (στο ποδόσφαιρο, στο μπάσκετ, στο ράγκμπι, στο μποξ, στην κολύμβηση...), δηλαδή η “έντιμη και καθαρή” αναμέτρηση εταιρειών επίσημων ή ανεπίσημων, με έσοδα, έξοδα, προϋπολογισμούς, διαφημιστές κλπ (για να πάρουμε την πιο αθώα εκδοχή αυτής της μπίζνας) δεν είναι δυνατόν να είναι περισσότερο έντιμη και περισσότερο καθαρή απ’ τον μέσο όρο των επιχειρηματικών αναμετρήσεων γενικά. Μπορεί να είναι λιγότερο· περισσότερο όμως αποκλείεται. Συνεπώς αυτή η συγκεκριμένη εντιμότητα και το αντίστοιχο fair play είναι υποσύνολο των γενικών ηθών και εθίμων, και καθόλου βέβαια δεν δεσμεύονται απ’ την τυπική νομιμότητα.
Ακόμα και μην υπήρχε χρήμα στη μέση (αλλά κάτι άυλο, ας πούμε “δόξα”) και πάλι το ίδιο ισχύει. Καμία αναμέτρηση που τραβάει την προσοχή τρίτων δεν μπορεί να θεωρηθεί εκ προοιμίου “καθαρή”, σε στυλ μονομαχιών μεταξύ αριστοκρατών (για τις οποίες ξέρουμε μόνο απ’ τις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις τους, και φυσικά ο καθένας δικαιούται να έχει τις αμφιβολίες του για την πραγματική “αξιακή” απαγόρευση της χρήσης αθέμιτων μέσων εκείνους τους καιρούς...). Υποθέτουμε ότι για τους ξεροκέφαλους ή τους παθολογικά εύπιστους οι αποδείξεις αυτών των απλών αληθειών δεν έχουν σημασία. Για χάρη όμως της ιστορίας αξίζει να θυμηθούμε ότι αν υπάρχουν σήμερα ποδοσφαιρόφιλοι που υποστηρίζουν ότι το “παλιό”, ή το “αγγλικό”, ή το “παλιό αγγλικό” ποδόσφαιρο (η περιβόητη “μαμά” του αθλήματος) ήταν καθαρό, τότε απλά έχουν μόνιμα το κεφάλι τους μέσα σ’ έναν κουβά άμμο.
... Το αρχειακό υλικό δείχνει ξεκάθαρα και με επιμονή ότι ορισμένοι από τους μεγαλύτερους παίκτες της εποχής έλεγαν ότι το βρετανικό ποδόσφαιρο των δεκαετιών του ‘50 και του ‘60 ήταν, ενίοτε, βαθιά διεφθαρμένο. Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται ο Μπράιαν Κλαφ, ο Τρέβορ Φορντ, ο Κεν Τσίσχολμ και ο Χάρι Γκρεγκ. Ο Φορντ, ο Κλαφ και ο Γκρεγκ εκπροσωπούν την Ουαλία, την Αγγλία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Όλοι τους αγωνίστηκαν στην πρώτη και τη δεύτερη κατηγορία της Αγγλίας, και όλοι τους έχουν γράψει για τα στημένα παιχνίδια εκείνης της εποχής.
Ο Τρέβορ Φορντ ήταν ένας γοητευτικός και χαρωπός άνθρωπος. Διεθνής κυνηγός με την Ουαλία και θιασώτης από παλιά ενός πιο μαχητικού συνδικάτου ποδοσφαιριστών, υπήρχε μαχητής σε κάθε πτυχή της ζωής του. Ο Φορντ είχε επίσης το ελάττωμα να είναι έντιμος. Το 1957, έγραψε την αυτοβιογραφία του, με τίτλο “Ο Ηγέτης της Επίθεσης”, η οποία βασιζόταν στην επαγγελματική του καριέρα. Το πρώτο κεφάλαιο (με τίτλο “Κάτω απ’ το τραπέζι”) προκάλεσε αίσθηση. ... Από τη στιγμή που αποφάσισα να ακολουθήσω καριέρα στο ποδόσφαιρο, συνάντησα πάνω κάτω όλων των ειδών τις απάτες. Μπλέχτηκα σε μερικές κι ο ίδιος και δεν ντρέπομαι γι’ αυτό. Όπως και εκατοντάδες άλλοι, με οδήγησε στην απάτη η μίζερη στάση των αρχών, ειδικά όσον αφορά στο τι θεωρούσαν δίκαιη αμοιβή για τις υπηρεσίες που προσφέραμε....
Ο Φορντ ισχυρίστηκε ότι η “γάγγραινα του λαδώματος” ήταν διαδεδομένη στους κόλπους των επαγγελματικών ομάδων... Μετά την έκδοση του βιβλίου του αποβλήθηκε από το πρωτάθλημα, γι’ αυτό αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στην Ολλανδία... (Declan Hill, “τα στημένα: ποδόσφαιρο και οργανωμένο έγκλημα", εκδ. πολύτροπον.)
Αν κάποιος βλέπει μια καρέκλα και λέει “να ένα τραίνο” θα θεωρηθεί αρχικά ηλίθιος· κι αν επιμένει, ίσως καταλήξει σε κάποια ψυχιατρική κλινική. Αν όμως κάποιος βλέπει εδώ και δεκαετίες ποδόσφαιρο ή άλλο σπορ υψηλής θεαματικότητας και λέει “να ένα καθαρό ματς”, δεν ανήκει στους φρενοβλαβείς. Ποιά είναι η διαφορά; Αν πολλοί λένε “να ένα τραίνο” δείχνοντας μια καρέκλα, είναι εντάξει. Τραίνο θέλετε; Τραίνο! Και πληρώνουν όμορφα κι ωραία εισιτήριο για να ταξιδέψουν στο πουθενά - καθώς πάντα υπάρχουν εκείνοι που ξέρουν τι είναι τι, και πως θα επωφεληθούν απ’ την στραβωμάρα των πολλών.
Που βρίσκεται η δυσκολία στο να αναγνωρίσει κάθε ποδοσφαιρόφιλος, και μάλιστα εκ των προτέρων, ότι κάθε ματς είναι στημένο, χωρίς να απαιτεί αποδείξεις “διαφθοράς” των παικτών, των διαιτητών ή των παραγόντων; Βρίσκεται στη διαχείριση των διανοητικών και συναισθηματικών παραχωρήσεων (που κάνουμε) σε τρίτους, υποθέτοντας ότι αυτοί αναπαριστούν δημόσια, κάτω απ’ τα μάτια εχθρών και φίλων, τις δικές μας δυνατότητες. Κάθε θεσμισμένη αναμέτρηση ομάδων είναι (λένε) αναπαράσταση (αναίμακτη υποτίθεται) πολέμου... Και, υποτίθεται, εκχωρώντας οι θεατές και οι οπαδοί το προνόμιο της “μάχης” σε μια μικρή ομάδα ικανών / ειδικών “αντιπροσώπων” τους, απολαμβάνουν κι αυτοί την ένταση της μάχης, μεσολαβημένη όμως, έμμεση. (Οι χουλιγκάνοι όχι και τόσο...) Αυτή η συγκεκριμένη συναισθηματική μεσολάβηση λέγεται μέθεξη - και κατάγεται από παμπάλαια ήθη και έθιμα, κυρίως όμως απ’ το θέατρο και την κοινωνική λειτουργία του. [...]
