Cyborg
Cyborg #08 - 02/2017

#08 - 02/2017

MOOCs και προσαρμοστική μάθηση

moocs

Τον Ιούλιο του 2011 ο Sebastian Thrun, [1O Thrun είναι δημόσιο πρόσωπο από το 2005, όταν μετασχημάτισε ένα Volkswagen Touareg και κέρδισε ένα διαγωνισμό για αυτοκίνητα χωρίς οδηγούς. Σπόνσορας του διαγωνισμού ήταν το υπουργείο άμυνας των ηπα. Το 2007 ηγήθηκε του προγράμματος της google για την ανάπτυξη των αυτο-οδηγούμενων αυτοκινήτων. Επίσης, ίδρυσε το google x, το εργαστήριο στο οποίο αναπτύχθηκε το google glass και άλλα ερευνητικά projects.] ο οποίος μεταξύ άλλων είναι καθηγητής στο Standford, δημοσίευσε ένα σύντομο video στο YouTube, ανακοινώνοντας ότι αυτός και ένας συνάδελφός του, ο Peter Norvig, θα έκαναν το μάθημά τους “Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη” διαθέσιμο δωρεάν μέσω του διαδικτύου. Μέχρι την έναρξη του μαθήματος, τον Οκτώβρη, 160.000 άνθρωποι από 190 χώρες είχαν εγγραφεί. Την ίδια στιγμή ο Andrew Ng, επίσης καθηγητής του Standford, έκανε ένα δικό του μάθημα, πάνω στην μηχανική μάθηση (machine learning) δωρεάν διαθέσιμο μέσω του διαδικτύου, στο οποίο εγγράφηκαν 100.000 άνθρωποι. Και τα δύο μαθήματα πραγματοποιήθηκαν για δέκα εβδομάδες. Το μάθημα του κ. Thrun ολοκληρώθηκε από 23.000 ανθρώπους και του κ. Νg από 13.000.

Τέτοια διαδικτυακά μαθήματα, με σύντομες video-διαλέξεις, ομάδες συζητήσεων για τους φοιτητές και συστήματα για την αυτοματοποιημένη βαθμολόγηση της δουλειάς τους για το μάθημα, έγιναν γνωστά ως Massive Open Online Cources (MOOCs) [μαζικά ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα]. Το 2012 ο κ.Thrun ίδρυσε μία startup εταιρία διαδικτυακής εκπαίδευσης με το όνομα Udacity, και ο κ.Ng συν-ίδρυσε μία άλλη, με το όνομα Coursera. Τον ίδιο χρόνο το Πανεπιστήμιο Harvard και το Massachusetts Institute of Technology (MIT) διαμόρφωσαν μαζί το edX, έναν μη-κερδοσκοπικό πάροχο MOOCs, υπό την ηγεσία του Anant Agarwal, τον επικεφαλής του εργαστηρίου τεχνητής-νοημοσύνης του MIT. Κάποιοι σκέφτηκαν ότι τα MOOCs θα αντικαθιστούσαν την παραδοσιακή πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Το αρχικό hype γύρω από τα MOOCs έχει υποχωρήσει από τότε σε κάποιο βαθμό (παρόλο που εκατομμύρια φοιτητές έχουν παρακολουθήσει διαδικτυακά μαθήματα κάποιου είδους). Αλλά η έκρηξη των MOOCs σκιαγράφησε την τεράστια δυνατότητα για παράδοση της εκπαίδευσης μέσω του διαδικτύου, σε μικρού μεγέθους τεμάχια.
Το γεγονός ότι τα Udacity, Coursera και edX αναδύθηκαν μέσα από εργαστήρια Τεχνητής Νοημοσύνης, υπογραμμίζει την πεποίθηση μέσα στην κοινότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα χρειάζονται αναμόρφωση. Ο κ.Thrun λέει ότι ίδρυσε το Udacity σαν ένα “αντίδοτο στην συνεχιζόμενη επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης” που θα απαιτεί από τους εργάτες να αποκτούν νέες ικανότητες διαμέσου της καριέρας τους. Παρομοίως, ο κ.Ng πιστεύει ότι δεδομένης της δυνατής επίδρασης της δουλειάς τους στην αγορά εργασίας, οι ερευνητές της Τεχνητής Νοημοσύνης “έχουν μία ηθική υποχρέωση να εγερθούν και να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα που δημιουργούν”· το Coursera, όπως λέει, είναι η δική του συνεισφορά. Επιπλέον, η τεχνολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει μεγάλη δυναμική στην εκπαίδευση. Η “προσαρμοστική μάθηση” - λογισμικό που συνθέτει μαθήματα ατομικά για κάθε μαθητή, παρουσιάζοντας τις έννοιες με την σειρά που θα βρει πιο εύκολο να τις καταλάβει και δίνοντάς του την δυνατότητα να δουλεύει στον δικό του ρυθμό – έμοιαζε να περιμένει στην γωνία εδώ και χρόνια. Αλλά οι νέες τεχνικές μηχανικής μάθησης  μπορεί τελικά να βοηθήσουν να πραγματώσει την υπόσχεσή της.

Το παραπάνω κείμενο είναι ένα μέρος από άρθρο του Economist με τίτλο “Επανεκπαιδεύοντας την Ρίτα”. [2] Είναι συγκινητικό το γεγονός ότι όλα τα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης των πιο φημισμένων πανεπιστημίων των ηπα, πήραν την ίδια ανθρωπιστική στροφή λίγο μετά το 2010, όπως περιγράφεται στο άρθρο. Ίσως τότε ήρθε η στιγμή της συνειδητοποίησης και είπαν “Ναι, πρέπει να παραδεχτούμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη, θα κάνει τον κοσμάκη να χάσει την δουλειά του! Εμείς δημιουργήσαμε αυτό το πρόβλημα. Εμείς λοιπόν θα είμαστε αυτοί που θα το διορθώσουμε. Και θα κάνουμε άμεσες ενέργειες για αυτό, για να κοιμόμαστε στο εξής ήσυχοι.” Έτσι λοιπόν, εκείνα τα χρόνια, δημιούργησαν τους μεγάλους παρόχους μαζικών ανοικτών διαδικτυακών μαθημάτων και έκτοτε βοηθούν την ανθρωπότητα και κάνουν τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος με περισσότερη εκπαίδευση για όλους. Οπωσδήποτε!

Τα MOOCs είναι ένα σημείο στην ιστορία μίας προσπάθειας για την διαμόρφωση μίας μορφής μαζικής (και ταυτόχρονα προσωποποιημένης) ηλεκτρονικής εκπαίδευσης. Οι πρωτοπόροι των μαζικών ανοικτών διαδικτυακών μαθημάτων, ευαγγελίζονταν στην αρχή της δημιουργίας τους, ότι έχουν σκοπό να μορφώσουν τις μάζες χωρίς διακρίσεις, ανεξαρτήτως καταγωγής και οικονομικών δυνατοτήτων. Τα MOOCs παρουσιάστηκαν ως ένας τρόπος να δοθεί πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου εκπαίδευση, σε όσους δεν μπορούσαν να την έχουν. Όταν το είδος πρώτο-εμφανίστηκε τράβηξε πάνω του έντονο ενδιαφέρον για αρκετούς λόγους. Από την μία πλευρά επειδή η πρόσβαση ήταν “ανοικτή” μέσω του διαδικτύου, άρα μπορούσε κανείς να παρακολουθήσει δωρεάν μαθήματα και μάλιστα από τα πιο φημισμένα πανεπιστήμια του κόσμου. Και από την άλλη πλευρά, επειδή έγιναν αντιληπτά ως το αντίπαλο δέος του παραδοσιακού μοντέλου εκπαίδευσης για τον 21ο αιώνα.

Δεν μας είναι ξεκάθαρο γιατί πριν από μία πενταετία συνέβη αυτή η έκρηξη δημιουργίας MOOCs και παρόχων που τα φιλοξενούν. Το σίγουρο είναι όμως ότι έγιναν μεγάλες επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα από κρατικούς και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, ιδρύματα όπως το Bill & Melinda Gates Foundation και άλλα επενδυτικά κεφάλαια. [3] Ενδεχομένως, ένας λόγος είναι ότι τα μεγάλα πανεπιστημιακά ιδρύματα βρίσκονται σε αναζήτηση τρόπων να ακολουθήσουν τις τάσεις της ψηφιακής εποχής. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν αδέσποτες γνώσεις και οδηγίες για το οτιδήποτε, έτσι ώστε μπορούμε να μάθουμε ό,τι χρειαζόμαστε χωρίς την συμβολή των ακαδημαϊκών. Δεν θα έπρεπε λοιπόν οι οργανισμοί που παραδοσιακά είναι οι “φορείς της γνώσης”, να μπορούν να ασκήσουν κάποιον έλεγχο στο πώς πιστοποιούνται οι γνώσεις αυτές;

Πάντως, ο θόρυβος που δημιουργήθηκε γύρω από τα MOOCs σταδιακά έσβησε, όσο μάλιστα με τον καιρό έγινε ξεκάθαρο ότι ο τίτλος τους δεν εκφράζει στην πραγματικότητα αυτό που τελικά είναι. Διαπιστώθηκε ότι τα ποσοστά των εγγεγραμμένων που ολοκληρώνουν τα μαθήματα είναι πολύ μικρά, κάτω από 10%, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών των MOOCs είναι ήδη πτυχιούχοι, εργαζόμενοι και προέρχονται από πλούσιες χώρες. Αργότερα, οι περισσότεροι από τους παρόχους MOOCs, συμπεριλαμβανομένων των Coursera, edX και Udacity, επέβαλαν δίδακτρα, αν όχι απαραίτητα για την ίδια την πρόσβαση στα μαθήματα, τουλάχιστον για την λήψη της πιστοποίησης παρακολούθησης μετά την επιτυχημένη ολοκλήρωση του μαθήματος. Έτσι, θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρόκειται απλώς για μία μορφή διαδικτυακών σεμιναρίων επί πληρωμή. Αλλά αυτό δεν φαίνεται να ενόχλησε κανέναν. Ούτε τους δημιουργούς τους που είχαν “τόσα όνειρα” για την ελεύθερη διαδικτυακή εκπαίδευση, ούτε όσες και όσους παρακολουθούν τα διαδικτυακά μαθήματα. Και προφανώς, δεν διαμαρτυρήθηκε κανείς για την απώλεια της δωρεάν μαζικής διαδικτυακής παιδείας...

Τα MOOCs λοιπόν δεν αποδείχτηκαν ούτε αρκετά massive, ούτε αρκετά open. Σίγουρα όμως ήταν διαδικτυακά μαθήματα. Ο τίτλος MOOCs υπήρξε μία καλή διαφήμιση. Αλλά το ζήτημα δεν ήταν απλώς η δημιουργία ενός ακόμη επιτυχημένου προϊόντος εκπαίδευσης. Μάλλον περισσότερο ήταν ένα άνοιγμα της εκπαίδευσης προς τις νέες δυνατότητες που προσφέρει προς αξιοποίηση και βελτιστοποίηση του “ανθρώπινου κεφαλαίου” ο κόσμος των data. Επίσης, λειτούργησε και ως ένας πειραματισμός πάνω σε μία μεγάλη βάση εκπαιδευόμενων για την επίδραση νέων μεθόδων εκμάθησης συγκεκριμένων θεμάτων (και όχι ολόκληρων κύκλων σπουδών) και την χρήση ψηφιακών εργαλείων αξιολόγησης των επιδόσεών τους.

[...]

...η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Cyborg.
[ σημεία διακίνησης ]

Shelley Dee

Σημειώσεις

1 - O Thrun είναι δημόσιο πρόσωπο από το 2005, όταν μετασχημάτισε ένα  Volkswagen Touareg και κέρδισε ένα διαγωνισμό για αυτοκίνητα χωρίς οδηγούς. Σπόνσορας του διαγωνισμού ήταν το υπουργείο άμυνας των ηπα. Το 2007 ηγήθηκε του προγράμματος της google για την ανάπτυξη των αυτο-οδηγούμενων αυτοκινήτων. Επίσης, ίδρυσε το google x, το εργαστήριο στο οποίο αναπτύχθηκε το google glass και άλλα ερευνητικά projects.
[ επιστροφή ]

2 - Re-educating Rita. Διαθέσιμο εδώ.
[ επιστροφή ]

3 - Γράφημα που παρουσιάζει τις επενδύσεις και δωρεές προς τους παρόχους MOOCs από την εφημερίδα “The Chronicle of Higher Education”. Διαθέσιμο εδώ.
[ επιστροφή ]

κορυφή